Trump issues direct warning from G7 summit : इराणसोबत सुरू असलेल्या शांतता कराराच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अत्यंत आक्रमक आणि स्पष्ट भूमिका मांडत जागतिक राजकारणात खळबळ उडवून दिली आहे. इजिप्तचे अध्यक्ष अब्देल फताह अल-सिसी यांच्यासोबत झालेल्या महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय बैठकीदरम्यान ट्रम्प यांनी इराणला थेट इशारा देत, कराराच्या अटी मान्य न झाल्यास अमेरिका पुन्हा लष्करी कारवाईचा मार्ग स्वीकारू शकते, असे स्पष्टपणे सांगितले. त्यामुळे मध्यपूर्वेतील राजकीय समीकरणे पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहेत.
बैठकीनंतर माध्यमांशी संवाद साधताना ट्रम्प म्हणाले की, इराणसोबतचा सध्याचा सामंजस्य करार हा केवळ प्राथमिक स्वरूपाचा असून त्याला अंतिम मानता येणार नाही. दोन्ही देशांदरम्यान अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर अजूनही चर्चा सुरू आहे. अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेला आणि सामरिक हितांना धक्का पोहोचेल अशा कोणत्याही अटी स्वीकारल्या जाणार नाहीत, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले. जर अंतिम करार अमेरिकेच्या अपेक्षांनुसार झाला नाही, तर सर्व पर्याय खुले राहतील आणि त्यात लष्करी कारवाईचाही समावेश असेल, असेही ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले.
ट्रम्प यांनी दावा केला की, इराणसोबत झालेला हा करार मध्यपूर्वेतील तणाव कमी करण्यासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो. अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या संघर्षानंतर दोन्ही देश संवादाच्या टेबलावर आले आहेत, ही सकारात्मक बाब असल्याचे त्यांनी नमूद केले. मात्र, शांततेच्या नावाखाली अमेरिकेच्या सुरक्षेशी तडजोड होणार नाही, असा इशाराही त्यांनी दिला.
वेरूळ शिक्षक मृत्यू प्रकरणाला मोठे वळण; PSI नागरगोजे अटकेत, दोन पोलीस कर्मचारी निलंबित, आठ आरोपींवर कारवाई
यावेळी ट्रम्प यांनी जागतिक अर्थव्यवस्थेचाही उल्लेख केला. ते म्हणाले, “काही लोकांना जागतिक मंदी यावी असे वाटते, पण अशा प्रकारचा विचार करणारे लोक वास्तवापासून दूर आहेत. जगातील आर्थिक स्थैर्य आणि व्यापार व्यवस्थेवर त्याचे किती गंभीर परिणाम होऊ शकतात, याची त्यांना कल्पना नाही.” इराणसोबतचा संभाव्य करार केवळ राजकीय नव्हे तर आर्थिकदृष्ट्याही महत्त्वाचा असल्याचे त्यांनी सांगितले.
दरम्यान, अमेरिका इराणमध्ये तब्बल 300 अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करणार असल्याच्या बातम्या काही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झाल्या होत्या. या वृत्तांवर प्रतिक्रिया देताना ट्रम्प यांनी त्या सर्व बातम्या पूर्णपणे खोट्या, दिशाभूल करणाऱ्या आणि तथ्यहीन असल्याचे म्हटले. अमेरिका अशा कोणत्याही मोठ्या गुंतवणुकीचा विचार करत नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. या अफवांमुळे कराराबाबत चुकीचा संदेश जात असल्याची खंतही त्यांनी व्यक्त केली.
साईबाबांची शपथ घेत भाऊसाहेब वाकचौरे यांची दुसऱ्यांदा गद्दारी; शिर्डीचे शिवसैनिक भडकले
विशेष म्हणजे, ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यानंतर आंतरराष्ट्रीय राजकीय वर्तुळात विविध प्रतिक्रिया उमटू लागल्या आहेत. काही विश्लेषकांच्या मते, ट्रम्प यांची भूमिका ही इराणवर दबाव निर्माण करण्यासाठीची रणनीती असू शकते. तर काहींच्या मते, अशा कठोर वक्तव्यांमुळे शांतता प्रक्रियेवरही परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. इजिप्तचे अध्यक्ष अब्देल फताह अल-सिसी यांच्यासोबतची बैठकही याच कारणामुळे महत्त्वाची मानली जात आहे. मध्यपूर्वेतील अनेक प्रश्नांवर इजिप्तची भूमिका प्रभावी मानली जाते. त्यामुळे या बैठकीत इराण, प्रादेशिक सुरक्षा, दहशतवादविरोधी सहकार्य आणि आर्थिक स्थैर्य यांसारख्या मुद्द्यांवर सविस्तर चर्चा झाल्याचे सांगितले जात आहे.
ट्रम्प यांच्या वक्तव्यामुळे एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे की, अमेरिका सध्या शांतता आणि संवादाचा मार्ग स्वीकारत असली तरी आपल्या राष्ट्रीय हितांबाबत कोणतीही तडजोड करण्याच्या मनःस्थितीत नाही. त्यामुळे इराण-अमेरिका संबंधांचे भवितव्य, संभाव्य शांतता कराराचे अंतिम स्वरूप आणि मध्यपूर्वेतील राजकीय स्थैर्य याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. आगामी काही दिवसांत होणाऱ्या चर्चांमधून या कराराचे भविष्य ठरणार असून, त्याचा परिणाम केवळ इराण आणि अमेरिकेपुरता मर्यादित न राहता जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेवरही होऊ शकतो.