Vivek Bhimanwar MPSC Chairman Controversy: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग अर्थात MPSCच्या अध्यक्षपदामुळे विवेक भीमनवार पुन्हा एकदा चर्चेत आहेत. पण MPSC अध्यक्षपदापर्यंत पोहोचण्याआधी त्यांचा प्रशासकीय प्रवास नेमका कसा होता? मुख्यमंत्री कार्यालयातील खासगी सचिव (Private Secretary) पदापासून सुरू झालेला हा प्रवास पुढे IAS अधिकारी, जिल्हाधिकारी, परिवहन आयुक्त आणि अखेर MPSC अध्यक्षपदापर्यंत पोहोचला. या प्रवासात काही महत्त्वाचे वाद आणि आरोपही समोर आले. त्यामुळे भीमनवार यांची कारकीर्द नेमकी कशी घडत गेली, हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
2015 मध्ये विवेक भीमनवार तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मुख्यमंत्री कार्यालयात खासगी सचिव (Private Secretary) म्हणून काम करत होते. Economic Timesच्या 2015 मधील वृत्तात याचा स्पष्ट उल्लेख आहे. त्यानंतर 2016 मध्ये त्यांची गैर-राज्यसेवा IAS अधिकारी (Non-SCS IAS Officer) म्हणून निवड झाली. भारत सरकारच्या कार्मिक व प्रशिक्षण विभागाच्या (DoPT) दस्तऐवजात त्यांचं नाव निवड यादीत आहे.
गैर-राज्यसेवा IAS अधिकारी म्हणून निवड झाल्यानंतर, 2017 ते 2019 या काळात त्यांनी ठाणे जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) म्हणून काम केलं. त्यानंतर 2019 ते 2021 या काळात ते वर्धा जिल्हाधिकारी (District Collector) होते. पुढे त्यांनी माहिती-तंत्रज्ञान विभागातही विविध पदांवर काम केलं.
परिवहन आयुक्तपदी नियुक्ती आणि आरोप?
30 सप्टेंबर 2022 रोजी भीमनवार यांनी परिवहन आयुक्त (Transport Commissioner) म्हणून पदभार स्वीकारला. आणि याच कार्यकाळात त्यांच्या नावाशी संबंधित विविध खरेदी आणि प्रशासकीय निर्णयांवर प्रश्न उपस्थित होऊ लागले. यातील महत्त्वाचा मुद्दा होता 22 कोटी 79 लाख रुपयांच्या वाहनावर बसवण्यात येणाऱ्या रडार उपकरणांच्या (Vehicle Top Mounted Radar Devices) खरेदीचा.
20 फेब्रुवारी 2025 रोजी परिवहन विभागातील अधिकारी संदीप खडसे यांनी या निविदेबाबत तक्रार केली. निविदा प्रक्रियेत नियमांकडे दुर्लक्ष झाल्याचा आणि विशिष्ट कंपनीला फायदा मिळेल अशा पद्धतीने प्रक्रिया झाल्याचा आरोप करण्यात आला. या तक्रारीत तत्कालीन परिवहन आयुक्त विवेक भीमनवार यांचं नाव होतं.
भीमनवार यांनी मात्र संबंधित तक्रारीची अधिकृत माहिती आपल्याला मिळाली नसल्याचं सांगितलं आणि बुद्धिमान वाहतूक व्यवस्थापन प्रणालीशी संबंधित (ITMS) अहवाल शासनाला दिल्याचं स्पष्ट केलं.
दरम्यान, 2025 मध्येच उच्च सुरक्षा क्रमांकपाटी (HSRP) च्या दरांवरूनही वाद निर्माण झाला. त्यानंतर 2026 मध्ये आमदार रोहित पवार यांनी HSRP, बुद्धिमान वाहतूक व्यवस्थापन प्रणाली (ITMS), वाहन अडवणारी यंत्रणा (Interceptor Vehicles), जीपीआरएस किट्स (GPRS Kits) तसेच बदल्या आणि पदोन्नती प्रक्रियेबाबतही आरोप केले. याच काळात भीमनवार यांच्या 2016 मधील IAS नामनिर्देशनावरही प्रश्न उपस्थित झाला. रोहित पवार यांनी मुख्यमंत्री कार्यालयातील त्यांच्या भूमिकेचा IAS निवडीवर प्रभाव पडला का, असा आरोप केला. मात्र हे राजकीय आरोप आहेत; त्याबाबत दोष सिद्ध झालेला न्यायालयीन निष्कर्ष उपलब्ध नाही.
2025-26 मधील मुख्य टप्पा?
डिसेंबर 2025 मध्ये विवेक भीमनवार यांची महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्षपदी (MPSC Chairperson) नियुक्ती झाली. त्यानंतर 18 फेब्रुवारी 2026 रोजी त्यांनी अध्यक्षपदाची शपथ घेतली आणि 3 मार्च 2026 रोजी MPSCचा प्रत्यक्ष कार्यभार स्वीकारला.
पण याच काळात MPSCच्या औषध निरीक्षक परीक्षेच्या (Drug Inspector Exam) प्रश्नपत्रिका फुटीचं प्रकरण समोर आलं. या प्रकरणी आयोगाने पोलिसांकडे तक्रार केली आणि तपास सुरू झाला. भीमनवार यांचा दावा आहे की प्रश्नपत्रिका फुटण्याची घटना त्यांनी MPSCचा प्रत्यक्ष कार्यभार स्वीकारण्यापूर्वीची आहे.
भीमनवार यांचा प्रवास 2015 मध्ये मुख्यमंत्री कार्यालयातील खासगी सचिव (Private Secretary), 2016 मध्ये IAS नामनिर्देशन, 2017 ते 2021 दरम्यान जिल्हा प्रशासनातील महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या, 2022 मध्ये परिवहन आयुक्त (Transport Commissioner), 2025 मध्ये MPSC अध्यक्षपदी नियुक्ती, 2026 मध्ये प्रत्यक्ष कार्यभार असा राहिला आहे.
या प्रवासात काही महत्त्वाचे प्रश्नही समोर आले. IAS नामनिर्देशनावर झालेले राजकीय आरोप, परिवहन आयुक्तपदाच्या काळातील खरेदी प्रक्रियेबाबतच्या तक्रारी, HSRP आणि ITMSसह विविध व्यवहारांवर उपस्थित झालेले प्रश्न आणि आता MPSCच्या काळातील प्रश्नपत्रिका फुटीचं प्रकरण. या संपूर्ण प्रवासाचा शेवटचा आणि सध्याचा टप्पा म्हणजे MPSC अध्यक्षपदावरील राजीनाम्याची मागणी.
MPSC अध्यक्षपदावरील राजीनाम्याची मागणी:
औषध निरीक्षक परीक्षेतील प्रश्नपत्रिका फुटीच्या प्रकरणानंतर राज्यातील स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये नाराजी वाढली. या पार्श्वभूमीवर पुण्यात विद्यार्थ्यांनी आंदोलन सुरू केलं असून, MPSC अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांनी राजीनामा द्यावा, अशी त्यांची प्रमुख मागणी आहे. 3 ऑक्टोबर 2026 रोजीही हे आंदोलन सुरू झाले.
दरम्यान, विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांवर सरकारसोबत चर्चा झाली असून MPSC सचिव महेंद्र हरपाळकर यांची बदली करण्यात आली आहे. मात्र अध्यक्ष विवेक भीमनवार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवर विद्यार्थी ठाम आहेत आणि आज त्याच कारणांमुळे विद्यार्थी रस्त्यावर आहेत.
पण या सगळ्या आरोपांचं पुढे काय होणार? भीमनवार राजीनामा देणार का? त्यांच्या कारकिर्दीतील आरोपांची चौकशी नेमकी कुठपर्यंत पोहोचणार? आणि MPSCच्या परीक्षा व्यवस्थेवरील विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा कसा निर्माण होणार? या प्रश्नांची उत्तरं आता पुढच्या घडामोडींमध्येच स्पष्ट होणार आहेत.