‘JAI Se Vijay’ Seminar 2026 concluded at Southern Command, Pune : पुणे येथील Southern Command मध्ये दोन दिवस चाललेला ‘जय से विजय’ सेमिनार 2026 उत्साहात पार पडला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिलेल्या जय मंत्राच्या जॉइंटनेस, आत्मनिर्भरता आणि इनोव्हेशन या संकल्पनेवर आधारित हा सेमिनार भविष्योन्मुख, तंत्रज्ञानसज्ज आणि एकात्मिक सशस्त्र दल उभारण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण व्यासपीठ ठरला. या सेमिनारमध्ये वरिष्ठ लष्करी अधिकारी, माजी सैनिक, वैज्ञानिक, उद्योग क्षेत्रातील प्रतिनिधी, स्टार्ट-अप्स तसेच शैक्षणिक क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी सहभाग घेतला. बदलत्या युद्धपरिस्थितीत बहुआयामी सज्जता आणि ‘विकसित भारत’ या ध्येयाशी सुसंगत सुरक्षा आराखडा यावर व्यापक चर्चा करण्यात आली.
सेमिनारची सुरुवात दक्षिण कमांडचे सरसेनापती लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांच्या उद्घाटनपर भाषणाने झाली. बदलत्या युद्धाच्या स्वरूपामुळे खऱ्या अर्थाने एकात्मिक, नवोन्मेषी आणि आत्मनिर्भर दलांची गरज अधोरेखित करत त्यांनी ‘जय’ ही केवळ संकल्पना नसून विजयाकडे नेणारा मार्ग असल्याचे सांगितले. जॉइंटनेस, आत्मनिर्भरता आणि इनोव्हेशन हेच आजच्या आणि उद्याच्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी प्रशिक्षण, सुसज्जता आणि तैनातीचे मूलभूत स्तंभ असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
प्रमुख भाषणात संरक्षण दलप्रमुख अनिल चौहान यांनी ‘जय’च्या तीन स्तंभांवर भर देत, तंत्रज्ञान आत्मसात करणे आणि संस्थात्मक बदल ही भविष्यातील लष्करी सज्जतेची किल्ली असल्याचे सांगितले. जॉइंटनेस, आत्मनिर्भरता आणि इनोव्हेशन यांच्या बळावरच ‘विजय’ साध्य होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. सेमिनारमध्ये तीन महत्त्वपूर्ण विषयांवर सखोल चर्चा करण्यात आली. पहिल्या सत्रात ‘आत्मशक्ती: जॉइंट सायनर्जी फॉर कॉम्बॅट स्ट्रेंथ अँड सेल्फ-रिलायन्स’ या विषयावर चर्चा झाली. या सत्रात संयुक्त ऑपरेशनल एकात्मता, विविध दलांमधील समन्वय आणि नवोन्मेषाधारित लढाऊ क्षमता वाढवण्यावर भर देण्यात आला. निर्णायक आणि समन्वित कारवाईसाठी क्रॉस-डोमेन एकत्रीकरणाची गरज अधोरेखित करण्यात आली.
झिरवाळ प्रकरणावर उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार अॅक्शन मोडमध्ये; बोलावली कोअर कमिटीची आपत्कालीन बैठक
दुसऱ्या सत्रात ‘आत्मनिर्भरता: स्वदेशी परिसंस्थांद्वारे संरक्षण क्षमता उभारणी’ या विषयावर चर्चा झाली. संशोधन, विकास आणि उत्पादन यामध्ये स्वदेशी क्षमतांचा विस्तार, मजबूत पुरवठा साखळी आणि संरक्षण दल, डीआरडीओ, उद्योग व स्टार्ट-अप्स यांच्यातील सहकार्य वाढवण्यावर भर देण्यात आला. संरक्षण क्षेत्रात धोरणात्मक स्वायत्तता मिळवण्यासाठी स्थानिक डिझाइन आणि उत्पादन महत्त्वाचे असल्याचे मत व्यक्त झाले.
अंतिम सत्रात ‘मिलिटरी–सिव्हिल फ्युजन’ या संकल्पनेवर चर्चा करत शासन, उद्योग, शिक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्र यांच्यातील समन्वयाला निर्णायक शक्तिवर्धक म्हणून अधोरेखित करण्यात आले. संपूर्ण राष्ट्राच्या सहभागातून संरक्षण नवोन्मेषाला गती देणे आणि बहुआयामी सज्जता निर्माण करणे हा काळाचा आदेश असल्याचे वक्त्यांनी सांगितले.या सेमिनारमध्ये उद्योग क्षेत्रातील मान्यवर, संरक्षण उत्पादक, संशोधक, धोरणतज्ज्ञ आणि नवोन्मेषकांचा सक्रिय सहभाग होता. परस्परसंवादी चर्चांमधून व्यावहारिक सूचना आणि कृतीयोग्य शिफारसी पुढे आल्या.
सेमिनारच्या अखेरीस ‘जय’ हा केवळ विचार नाही, तर दलपरिवर्तनाचा प्रभावी आराखडा असल्याचे अधोरेखित झाले. एकात्मिक रचना, समन्वित नियोजन, स्वदेशी तंत्रज्ञान आत्मसात करणे आणि मजबूत परिसंस्था भागीदारी ही भविष्यातील सज्जतेची प्रमुख साधने ठरणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले. दक्षिण कमांडने भविष्यातही व्यावसायिक लष्करी संवाद आणि एकात्मिक क्षमता विकासाला चालना देण्याची आपली बांधिलकी पुन्हा एकदा अधोरेखित केली. भारताची सशस्त्र सेना उद्याच्या बहुआयामी सुरक्षेच्या आव्हानांना समर्थपणे सामोरे जाण्यास सज्ज राहील, असा विश्वास या सेमिनारमधून व्यक्त करण्यात आला.