1.2 lakh passengers on Mumbai-Pune Expressway will get refund of Rs 5.2 crore : 3 फेब्रुवारी रोजी मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवर खोपोलीजवळ झालेल्या गॅस टँकर अपघातानंतर तब्बल 32 तास वाहतुकीचा मोठा खोळंबा झाला होता. या अभूतपूर्व परिस्थितीत सुमारे 1.2 लाखांहून अधिक वाहनचालक अडकले होते. आता या सर्व वाहनधारकांना मोठा दिलासा मिळणार असून त्यांना भरलेला टोल परत मिळणार आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळने प्रभावित वाहनचालकांना एकूण 5.16 कोटी रुपयांचा टोल परत करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा परतावा केवळ एक्सप्रेसवेपुरता मर्यादित नसून पुणे-बंगळुरू राष्ट्रीय महामार्गावरील संबंधित टोल व्यवहारांनाही लागू होणार आहे.
अपघातानंतरचा गोंधळ आणि प्रशासनाची धावपळ
खोपोलीजवळ गॅस टँकर उलटल्याने रस्त्यावर ज्वलनशील वायूची गळती झाली आणि सुरक्षेच्या कारणास्तव वाहतूक पूर्णपणे थांबवावी लागली. परिणामी 40 ते 50 किलोमीटरपर्यंत वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या. हजारो कुटुंबे, खासगी वाहनधारक, मालवाहू ट्रक आणि प्रवासी बस या सर्वांना तासन् तास अडकून राहावे लागले. अनेक प्रवाशांकडे पाणी आणि अन्नसामग्री संपली होती. स्वच्छतागृहांची सुविधा नसल्याने विशेषतः महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला. काही ठिकाणी स्थानिक स्वयंसेवी संस्थांनी आणि नागरिकांनी मदतीचा हात पुढे करत पाणी व अल्पोपाहाराची व्यवस्था केली.
टोल वसुली रोखण्याचे निर्देश, तरीही कापले गेले पैसे
या आपत्कालीन परिस्थितीचा विचार करून प्रशासनाने तत्काळ टोल वसुली थांबवण्याचे आदेश दिले होते. मात्र, स्वयंचलित प्रणालीमुळे काही वाहनांच्या फास्टटॅग खात्यांतून रक्कम कापली गेली. कारण टोल प्लाझाचे बॅरिअर पूर्णपणे उघडले गेले नसल्यास प्रणाली व्यवहार नोंदवते आणि फास्टटॅगमधून शुल्क वसूल करते. एमएसआरडीसीने सवलत देणाऱ्या IRB Infrastructure Developers Ltdकडून सविस्तर व्यवहारांचा डेटा मागवला. संबंधित सर्व व्यवहारांची छाननी करण्यात आली असून ज्या वाहनचालकांकडून टोल वसूल झाला आहे, त्यांची यादी तयार करण्यात आली आहे.
माझ्या हातून फक्त एक हत्या झाली; माजी भाजप खासदाराच्या कबुलीने नव्या वादाला तोंड फुटणार?
परतफेड प्रक्रिया सुरू
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, परतफेड प्रक्रिया सुरू झाली आहे आणि येत्या आठवड्यात संबंधित वाहनचालकांच्या फास्टटॅग खात्यात थेट रक्कम जमा केली जाणार आहे. ही प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने होणार असल्याने वाहनचालकांना स्वतंत्र अर्ज करण्याची गरज भासणार नाही. प्रशासनाने स्पष्ट केलं आहे की, प्रभावित वाहनचालकांना त्यांचे पैसे परत करणं ही प्राथमिकता आहे. भविष्यात अशा आपत्कालीन परिस्थितीत टोल वसुलीची स्वयंचलित प्रणाली तत्काळ थांबवण्यासाठी तांत्रिक सुधारणा करण्याबाबतही चर्चा सुरू आहे.
भविष्यासाठी काय धडे?
या घटनेमुळे एक्सप्रेसवेवरील आपत्कालीन व्यवस्थापन प्रणाली, पर्यायी मार्गांची उपलब्धता, प्रवाशांसाठी तात्पुरती सुविधा आणि टोल वसुली यंत्रणेतील सुधारणा यांचा पुनर्विचार करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मोठ्या अपघातानंतर वाहतूक वळवण्यासाठी अधिक प्रभावी नियंत्रण कक्ष आणि रिअल-टाइम सूचना प्रणाली विकसित करणे आवश्यक आहे. दरम्यान, 32 तासांच्या त्रासानंतर आता टोल रिफंडच्या निर्णयामुळे हजारो वाहनचालकांना आर्थिक दिलासा मिळणार असून प्रशासनाच्या या निर्णयाचे स्वागत केले जात आहे.