देशाची आर्थिक आणि राज्याच्या राजधानीचं शहर, भाजपला कोणत्याही परिस्थितीत मुंबई मिळवायचीच होती. ठाकरेंना त्यांची गेल्या कित्येक वर्षांची एकहाती सत्ता आणि राजकीय वर्चस्व मराठी भाषा आणि माणसांचा मुद्दा आणि अखेरीस एकत्र आलेले ठाकरे बंधू या सर्व कारणांमुळे राज्यामध्ये तब्बल 29 महानगर पालिकांचा निकाल जरी जाहीर झाला तरी कायमच चर्चेत आणि लक्षवेधी राहिली ती मुंबई महानगर पालिकेची निवडणूक भाजप शिवसेनेच्या युतीने मुंबई काबीज केल्यानंतर आता सर्वांच लक्ष लागलं आहे ते सत्ता समीकरणं कसं असणार दुसरीकडे शिंदेंनी भाजपला कैचीत पकडल्याच्या चर्चा देखील आहेत. काय आहे मुंबईत भाजप समोरील पर्याय आणि शिंदेंना नेमकं काय हवं? जाणून घेऊ सविस्तर…
पुण्याचे दादा कोण? CM फडणवीसांनी एका वाक्यात सर्वकाही सांगितलं अन्…
भाजप शिवसेनेच्या युतीने मुंबई काबीज केल्यानंतर आता शहर आणि राज्याच्या राजकारणात एकच प्रश्न घुमतो आहे—महापौर कोणाचा? संख्याबळ पाहता भाजप सर्वात मोठा पक्ष ठरला असला, तरी सत्ता स्थापन करण्याचा अंतिम खेळ अजून बाकी आहे. ८९ नगरसेवकांच्या बळावर भाजप आघाडीवर असला, तरी शिंदे यांच्या शिवसेनेचे २९ नगरसेवक हेच सध्या महापालिकेतील सत्तासमीकरणाचा किल्ला ठरले आहेत. कारण एकच—शिंदेंच्या शिवसेनेशिवाय भाजपाला महापौरही मिळू शकत नाही आणि सत्ता तर दूरची गोष्ट.
हे यश जबाबदारी वाढवणारे; महापालिका निवडणुकीत विजयी झाल्यानंतर सनी निम्हण यांनी व्यक्त केली भावना
मुंबई महानगरपालिकेतील जादुई आकडा ११४चा आहे. या आकड्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी भाजपाला अजूनही २५ नगरसेवकांची गरज आहे. ही उणीव भरून काढण्यासाठी भाजपकडून निकाल जाहीर झाल्याच्या पहिल्याच दिवसापासून अपक्ष आणि इतर पक्षांतून निवडून आलेल्या नगरसेवकांवर जाळे टाकण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. भेटीगाठी, फोन, मध्यस्थी—सगळी राजकीय हत्यारं वापरली जात असल्याचं स्पष्ट दिसत आहे.
‘अगं अगं सूनबाई! काय म्हणताय सासूबाई?’ – स्त्री मनातील भावनांचा कोलाज
तथापि, राजकीय वास्तव असं आहे की अपक्षांची संख्या मर्यादित आहे आणि इतर पक्षांतून मोठ्या प्रमाणावर फूट पाडणं सोपं नाही. याच ठिकाणी शिंदेंच्या शिवसेनेचं वजन निर्णायक ठरतं. २९ नगरसेवकांच्या जोरावर शिंदे गट किंगमेकरच्या भूमिकेत येऊन बसला आहे. भाजपासाठी ही स्थिती जितकी गणिती आहे, तितकीच राजकीयदृष्ट्या अवघडही आहे.
Pune Politics : मुरलीधर मोहोळ Vs अजितदादा : मोहोळ कायम भारी पडले…पण कसे?
भाजपाच्या गोटात सध्या दोन आघाड्यांवर मंथन सुरू आहे. पहिली—शिंदेंच्या शिवसेनेसोबत सत्ता वाटप करताना किती तडजोड करायची? आणि दुसरी—जर मागण्या वाढल्या तर पर्यायी पर्याय कोणते? शिंदेंच्या शिवसेनेकडून महापौरपद, स्थायी समिती अध्यक्षपद, महत्त्वाच्या समित्यांमध्ये बहुसंख्य वाटा अशा मागण्या पुढे येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या मागण्या भाजपासाठी मान्य करणे म्हणजे मुंबईतील नेतृत्वाचा किल्ला काही अंशी सोडून देण्यासारखं ठरेल.
खुर्च्या मतदान करू शकतात हे आम्हाला पहिल्यांदाच कळालं, उद्धव ठाकरेंचा भाजपला टोला
याच पार्श्वभूमीवर भाजपकडून इतर शक्यतांचाही अभ्यास सुरू असल्याची चर्चा आहे. अपक्षांसह काही लहान पक्ष, तसेच विरोधी छावणीत असलेले नाराज नगरसेवक यांच्यावर लक्ष केंद्रित केलं जात आहे. मात्र मुंबईसारख्या महापालिकेत पक्षांतर घडवणं सोपं नसतं, हा अनुभव भाजपलाही आहे. त्यामुळे आकड्यांचा खेळ जरी सुरू असला, तरी राजकीय स्थैर्य हा मोठा प्रश्न ठरतो आहे.
शिंदेंच्या शिवसेनेसाठी ही वेळ अत्यंत फायदेशीर ठरते आहे. विधानसभा आणि लोकसभा पातळीवर भाजपचा मोठा भाऊ म्हणून वावर असला, तरी मुंबई महापालिकेत मात्र शिंदे गटाकडे सौदेबाजीचं बळ आलं आहे. त्यामुळे “आमच्याशिवाय सत्ता नाही” हा संदेश स्पष्टपणे दिला जात असल्याचं दिसतं. याच संदेशामुळे भाजपाच्या रणनीतीकारांना अधिक सावध पावलं टाकावी लागत आहेत.
राजकीय वर्तुळात अशीही चर्चा आहे की भाजप थेट महापौरपदावर तडजोड करेल, मात्र स्थायी समितीवर पूर्ण वर्चस्व ठेवण्याचा प्रयत्न करेल. कारण मुंबई महापालिकेत खऱ्या अर्थाने सत्ता ही स्थायी समितीकडेच असते, हे भाजप चांगलंच जाणून आहे. त्यामुळे शिंदेंच्या शिवसेनेला किती द्यायचं आणि कुठे थांबायचं, यावरच पुढील राजकारण अवलंबून राहणार आहे.
एकूणच, मुंबई महापालिकेतील सत्ता स्थापनेचा खेळ सध्या निर्णायक वळणावर आहे. ८९ विरुद्ध २९ या आकड्यांनी भाजपाला आघाडी दिली असली, तरी महापौरपदासाठी शिंदेंच्या शिवसेनेशिवाय पर्याय नसणं हेच अंतिम सत्य आहे. त्यामुळेच प्रश्न असा उरतो—मुंबईत सत्ता भाजपच्या अटींवर होणार, की शिंदेंच्या अटींवर? याच उत्तरावर मुंबईच्या पुढील राजकारणाची दिशा ठरणार आहे.