Indian government issues notices to Telegram and Signal after WhatsApp for username feature : ‘व्हॉट्सॲप’ लवकरच एक नवीन फीचर लाँच करण्याच्या तयारीत आहे, मात्र, यामुळे सायबर गुन्ह्यांचे प्रमाण वाढण्याची दाट शक्यता असल्याने केंद्र सरकारने व्हॉट्सॲपला नोटीस बजावली आहे. त्यानंतर आता टेलिग्राम आणि सिग्नल या मेसेजिंग प्लॅटफॉर्म ‘ला देखील युझरनेम फीचरबाबत स्पष्टीकरण देण्याची नोटीस बजावली आहे.
केतन अग्रवाल हत्या प्रकरणात मोठा ट्विस्ट! आरोपी चेतनच्या वर्गमित्राला पोलिसांनी घेतलं ताब्यात
युजरनेम (Username) फीचरमुळे वाढू शकणाऱ्या ऑनलाइन फसवणूक आणि बनावट ओळख (इम्पर्सोनेशन) प्रकरणांच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने आता टेलिग्राम आणि सिग्नल या मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मनाही नोटीस बजावली आहे. या फीचरमुळे वापरकर्ते मोबाईल क्रमांक न देता एकमेकांशी संपर्क साधू शकतात. मात्र, त्यातून निर्माण होणाऱ्या सुरक्षेच्या धोक्यांना रोखण्यासाठी कोणती उपाययोजना करण्यात आली आहे, याचा तपशील केंद्र सरकारने मागवला आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) टेलिग्रामला युजरनेम फीचर सुरू ठेवण्यामागील कारणेही स्पष्ट करण्यास सांगितले आहे. हे फीचर कायम ठेवण्याची गरज काय, याबाबत सरकारने कंपनीकडे खुलासा मागितला आहे.
याआधी बुधवारी केंद्र सरकारने मेटाला व्हॉट्सॲपच्या प्रस्तावित युजरनेम फीचरबाबत नोटीस बजावली होती. या फीचरमुळे ऑनलाइन फसवणूक, फिशिंग, ‘डिजिटल अटक’सारखे घोटाळे आणि बनावट ओळख वापरून होणाऱ्या गुन्ह्यांमध्ये वाढ होऊ शकते, अशी सरकारची चिंता आहे. या विषयावर सविस्तर चर्चा पूर्ण होईपर्यंत व्हॉट्सॲपने हे फीचर लागू करू नये, असे निर्देशही सरकारने दिले आहेत. यानंतर आता सरकारने इतर मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मच्याही युजरनेम फीचरची तपासणी सुरू केल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
पत्नीच्या वाढदिवशी अभिजीत सावंतचं खास गिफ्ट; दिला नवा फ्लॅट, चाहत्यांकडून कौतुकाचा वर्षाव
सूत्रांनी सांगितले की, व्हॉट्सॲप आणि टेलिग्राम या दोन्ही प्रकरणांमध्ये काही साम्य असले, तरी दोन्ही परिस्थिती पूर्णपणे सारख्या नाहीत. टेलिग्रामवर युजरनेम फीचर आधीपासून उपलब्ध आहे, तर व्हॉट्सॲपने ते लवकरच सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. तसेच भारत हा व्हॉट्सॲपसाठी सर्वात मोठा बाजार असून देशात त्याचे 50 कोटींहून अधिक वापरकर्ते आहेत. व्हॉट्सॲपला पाठवलेल्या नोटिशीत सरकारने म्हटले आहे की, युजरनेम फीचरमुळे फसवणूक करणाऱ्यांना संभाव्य बळींपर्यंत अधिक सहज पोहोचता येऊ शकते. त्यामुळे ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक, फिशिंग, बनावट ओळख आणि ‘डिजिटल अटक’सारख्या गुन्ह्यांचा धोका वाढू शकतो.
PF मध्ये मोठा बदल! 1,800 रुपयांपेक्षा जास्त योगदान आता ऐच्छिक; नोकरदारांसाठी काय बदलणार?
यासंदर्भात माहिती तंत्रज्ञान कायदा आणि संबंधित नियमांनुसार कारवाई का करू नये, याचे स्पष्टीकरणही सरकारने मेटाकडे मागितले आहे. तसेच, महत्त्वाचा सोशल मीडिया मध्यस्थ (Significant Social Media Intermediary) म्हणून व्हॉट्सॲपवर माहिती तंत्रज्ञान कायद्यानुसार आवश्यक दक्षता पाळण्याची जबाबदारी असल्याची आठवणही सरकारने करून दिली आहे.
इथेनॉलमुळे खराब होतय गाड्यांचं इंजिन? E20 पेट्रोलवर सरकारची पहिल्यांदाच कबुली
दरम्यान, व्हॉट्सॲपने या फीचरचे समर्थन करताना, वापरकर्त्यांची सुरक्षितता लक्षात घेऊन विविध सुरक्षा उपाय यामध्ये समाविष्ट करण्यात आल्याचा दावा केला आहे. फसवणूक, बनावट ओळख आणि अवांछित संपर्क टाळण्यासाठी कोणत्या सुविधा देण्यात आल्या आहेत, याबाबत कंपनीने वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ) प्रसिद्ध केले आहेत.
दुसरीकडे, झोहोच्या पाठबळ असलेल्या भारतीय मेसेजिंग ॲप ‘अरट्टई’ने (Arattai) नियामक बदलांचे पालन करण्यासाठी युजरनेमवर आधारित खाते तयार करण्याचे फीचर बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे. झोहोचे सहसंस्थापक श्रीधर वेम्बू यांनी एक्स (पूर्वीचे ट्विटर) या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून ही माहिती दिली.
गेल्या काही महिन्यांत टेलिग्रामवरही फसवणूक, बनावट ओळख आणि संवेदनशील माहितीच्या प्रसाराबाबत सरकारची नजर अधिक तीव्र झाली आहे. यापूर्वी कथितपणे नीट (NEET) परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका, दिशाभूल करणारी माहिती आणि अन्य फसवणुकीचे प्रकार रोखण्यात अपयश आल्याच्या कारणावरून केंद्र सरकारने टेलिग्राम आणि त्याच्याशी संबंधित वेब सेवांवर 22 जूनपर्यंत एका आठवड्याची तात्पुरती बंदी घातली होती. ही बंदी संपल्यानंतर टेलिग्रामच्या सेवा भारतात पुन्हा सुरू करण्यात आल्या.