पुणे एरपोर्टवर वायुसेनेच्या विमानाची हार्ड लँडिंग, सामान्य लँडिंगपेक्षा ‘हार्ड लँडिंग’ वेगळी कशी असते?

How is a ‘hard landing’ different? : पुणे विमानतळावर भारतीय वायुसेनेच्या एका फायटर जेटची हार्ड लँडिंग करण्यात आल्याची घटना समोर आली आहे. लँडिंगदरम्यान विमानाच्या अंडरकॅरीजमध्ये बिघाड निर्माण झाला, ज्यामुळे विमान रनवेवरच अडकले आणि काही काळासाठी संपूर्ण रनवे ब्लॉक झाला. अंडरकॅरीज म्हणजेच विमानाचे लँडिंग गियर होय. सुदैवाने, हे विमान उडवणारा पायलट पूर्णपणे सुरक्षित आहे, अशी माहिती वायुसेनेकडून देण्यात आली आहे.

या घटनेमुळे पुणे विमानतळावरील उड्डाणे आणि लँडिंगची सेवा काही काळासाठी थांबवण्यात आली होती. मात्र, दिलासादायक बाब म्हणजे या घटनेत कोणत्याही नागरी मालमत्तेचे नुकसान झालेले नाही. तांत्रिक बिघाड, खराब हवामान किंवा इतर आपत्कालीन परिस्थितींमध्ये वैमानिकाला हार्ड लँडिंग करावी लागू शकते. अशा प्रकारच्या लँडिंगमुळे संभाव्य मोठा अपघात टाळता येतो.

हार्ड लँडिंग म्हणजे काय?

सामान्य परिस्थितीत विमानाची लँडिंग अतिशय हळू आणि नियंत्रित पद्धतीने केली जाते. मात्र, हार्ड लँडिंग ही आपत्कालीन स्थितीत केली जाणारी लँडिंग असून त्यावेळी विमान जास्त वेगाने आणि जोरात रनवेवर उतरते. त्यामुळे मोठा धक्का बसतो आणि आवाज देखील तीव्र येतो.

हार्ड लँडिंगची वैशिष्ट्ये

1. जास्त वर्टिकल स्पीड (उतरतानाच वेग)

हार्ड लँडिंगच्या वेळी विमान खाली उतरण्याचा वेग (वर्टिकल स्पीड) सामान्य लँडिंगपेक्षा जास्त असतो. त्यामुळे रनवेवर आदळण्याचा प्रभाव अधिक तीव्र होतो. यामुळे प्रवाशांना त्रास होऊ शकतो आणि विमानाच्या संरचनेवर ताण येऊ शकतो.

2. टक्करची वाढलेली ताकद

जास्त वर्टिकल स्पीडमुळे विमानाच्या लँडिंग गियर आणि रनवे यांच्यातील धक्का अधिक शक्तिशाली असतो. ही ताकद कधीकधी विमानाच्या डिझाईन मर्यादेपेक्षा जास्त देखील असू शकते, ज्यामुळे काही भागांवर तणाव येण्याची शक्यता असते.

3. जोरदार आवाज

हार्ड लँडिंगच्या वेळी धडाम, बँग किंवा शीख सारखे मोठे आवाज ऐकू येऊ शकतात. हे आवाज लँडिंग गियर किंवा विमानाच्या ढाच्यावर आलेल्या ताणाचे संकेत असतात.

4. रीबाउंड होण्याची शक्यता

कधी कधी जोरदार धक्क्यानंतर विमान रनवेवर आदळून पुन्हा थोडे वर उडू शकते. याला रिबाउंड म्हणतात. यामुळे लँडिंगची प्रक्रिया थोडी लांबते आणि लँडिंग गियरवर अतिरिक्त ताण पडू शकतो. एकूणच हार्ड लँडिंग ही आपत्कालीन परिस्थितीत वापरली जाणारी एक महत्वाची तांत्रिक पद्धत असून, योग्य वेळी घेतलेला हा निर्णय मोठ्या अपघातापासून बचाव करण्यास मदत करतो.