Anne Carson : प्रसिद्ध कॅनेडियन कवयित्री आणि लेखिका ॲन कार्सन यांना 2026 चा साहित्यातील नोबेल पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहे. याबाबत स्वीडिश अकादमीने माहिती दिली आहे. ॲन कार्सन या कॅनेडियन कवयित्री आणि निबंधकार आहेत. त्यांच्या नावाची घोषणा करताना स्वीडिश अकादमीने म्हटले की, त्यांच्या धाडसी निर्मितीसाठी आणि अभिजात परंपरेशी साधलेल्या उत्कृष्ट मिलाफातून समकालीन साहित्याला नवी दिशा दिल्याबद्दल त्यांना हा प्रतिष्ठित सन्मान दिला जात आहे. या पुरस्काराचे स्वरूप 1 कोटी 20 लाख (12 दशलक्ष) स्वीडिश क्रोनर इतके आहे.
कविता, गद्य, संवाद आणि अनुवाद यांचा मेळ घालून एक अशी अद्वितीय शैली निर्माण करणे, जी साहित्याच्या पारंपरिक प्रकारांच्या सीमा ओलांडते, हे त्यांच्या लेखनाचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. प्राचीन ग्रीक साहित्याच्या उत्कृष्ट अनुवादांसाठी त्या (Anne Carson) जागतिक स्तरावर प्रशंसित आहेत. त्यांच्या साहित्यावर ग्रीक साहित्याचा खोल प्रभाव स्पष्टपणे दिसून येतो मग ते ऑपेरासाठीचे संवाद (लिब्रेटो) असोत, साहित्य-समीक्षा असो किंवा 1998 मधील त्यांची गाजलेली काव्य-कादंबरी ऑटोबायोग्राफी ऑफ रेड (Autobiography of Red) असो. याव्यतिरिक्त, 2019 मधील त्यांची ‘परफॉर्मन्स पीस’ (सादरीकरण-कलाकृती) नोरमा जीन बेकर ऑफ ट्रॉय (Norma Jeane Baker of Troy) हे त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण शैलीचे उत्तम उदाहरण आहे. यात त्यांनी युरिपिडिसच्या नाटकातील ‘हेलन ऑफ ट्रॉय’ची कथा आणि हॉलिवूडची तारका मर्लिन मन्रो यांची कथा यांचा सुरेख संगम साधला आहे.
तर दुसरीकडे 2026 सालचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार कार्ल डेसरॉथ, पीटर हेगेमन आणि जॉर्ज नागेल यांना संयुक्तपणे प्रदान करण्यात आला आहे. प्रकाशाच्या मदतीने आयन चॅनेल नियंत्रित करण्याच्या त्यांच्या महत्त्वपूर्ण संशोधनासाठी आणि ‘ऑप्टोजेनेटिक्स’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अभिनव तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी त्यांना हा सन्मान देण्यात आला आहे.
BREAKING NEWS
The 2026 #NobelPrize in Literature is awarded to the Canadian author Anne Carson, “for her bold and inventive oeuvre that, in playful dialogue with the classical tradition, has created new forms for contemporary literature.” https://t.co/YRvlRghlGG— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 8, 2026
…तर शिवसेनेप्रमाणे उमेदवार उभा करता आला असता का? पुणे पदवीधर निवडणूक, प्रफुल पटेल काय म्हणाले-
नोबेल पुरस्कार
डायनामाइटचे शोधक अल्फ्रेड नोबेल यांच्या मृत्युपत्रातील इच्छेनुसार 1901 मध्ये या पुरस्कारांची सुरुवात झाल्यापासून, साहित्य क्षेत्रातील विजेत्यांच्या निवडीवरून वाचक आणि समीक्षकांमध्ये अनेकदा चर्चा किंवा वाद झाले आहेत. लिओ टॉल्स्टॉय आणि व्हर्जिनिया वूल्फ यांसारख्या साहित्य-दिग्गजांकडे दुर्लक्ष केल्याचा आरोप अकादमीवर होत असला, तरी गॅब्रिएल गार्सिया मार्केझ आणि डोरिस लेसिंग यांसारख्या लोकप्रिय व्यक्तिमत्त्वांचा सन्मान करून त्यांनी आपला वाचकवर्ग विस्तारण्यातही यश मिळवले आहे. गेल्या वर्षी म्हणजेच 2025 मध्ये हा पुरस्कार प्रसिद्ध हंगेरियन लेखक लास्झ्लो क्रास्झनाहोरकाई (László Krasznahorkai) यांनी जिंकला होता.