Naigaon Peacock Sanctuary : बीड जिल्ह्यातील नायगाव मयूर अभयारण्यात वाघाचा वावर असल्याचं ट्रॅप कॅमेऱ्यातून समोर आलं आहे. अभयारण्यातील खटकळी पाणवठा क्रमांक ३ जवळ लावलेल्या कॅमेऱ्यात वाघाची हालचाल नोंदवण्यात आली. या नोंदीमुळे अभयारण्यातील वन्यजीव संपदा आणि जैवविविधतेच्या अभ्यासाला नवी माहिती मिळाली आहे. मात्र, वाघ या परिसरात किती काळापासून आहे आणि त्याचा वावर नेमका किती क्षेत्रात आहे, हे अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही.
वनक्षेत्रातील वन्यप्राण्यांच्या हालचाली टिपण्यासाठी वन विभागानं वेगवेगळ्या ठिकाणी ट्रॅप कॅमेरे लावले होते. विभागीय वन अधिकारी अमोल गरकळ, वनपरिक्षेत्र अधिकारी अमोल घोडके आणि अशोक काकडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली खटकळी पाणवठा क्रमांक ३ जवळ कॅमेरा बसवण्यात आला होता. वनरक्षक सोमनाथ शेळके आणि बद्रीनाथ परजणे यांनीही या कामात सहकार्य केलं. या कॅमेऱ्यात वाघाची नोंद झाल्याची माहिती बीड जिल्ह्याचे मानद वन्यजीव रक्षक सिद्धार्थ सोनवणे यांनी दिली.
वन्यजीवांच्या अभ्यासासाठी ट्रॅप कॅमेरे महत्त्वाची भूमिका बजावतात. पाणवठे, वन्यप्राण्यांचे भ्रमणमार्ग आणि त्यांच्या हालचाली होण्याची शक्यता असलेल्या ठिकाणी हे कॅमेरे लावले जातात. त्यातून मिळणाऱ्या नोंदींच्या आधारे प्राण्यांचा वावर, अधिवासाचा वापर आणि त्यांच्या संरक्षणासाठी आवश्यक उपाययोजनांचा अभ्यास करता येतो. नायगाव मयूर अभयारण्यात वाघाची नोंद झाल्यामुळे या भागातील वन्यजीवांच्या हालचालींचा शास्त्रीय पद्धतीनं अभ्यास करण्याचं महत्त्व वाढलं आहे.
वाघाची नोंद झाली असली, तरी तो या परिसरात नियमितपणे वावरतो की तात्पुरता आला होता, हे ठरवण्यासाठी आणखी निरीक्षण करणं आवश्यक आहे. त्याच्या हालचालींचं क्षेत्र आणि उपस्थितीचा कालावधी समजून घेण्यासाठी वन विभागाला सातत्यानं नोंदी गोळा कराव्या लागतील. अभयारण्यातील नैसर्गिक अधिवासाचं संरक्षण आणि जैवविविधतेची माहिती संकलित करण्यासाठी ट्रॅप कॅमेऱ्यांचा वापर उपयुक्त ठरू शकतो. पुढील निरीक्षण आणि शास्त्रीय अभ्यासातून बीड जिल्ह्यातील वन्यजीव संपदेबाबत अधिक माहिती मिळण्याची अपेक्षा आहे.