आज ७७व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या संचलनात (Republic Day) माहिती व प्रसारण मंत्रालयाने संजय लीला भन्साळी यांच्या सहकार्याने ‘भारत गाथा’ या संकल्पनेवर आधारित विशेष चित्ररथ सादर केला. भारतीय सिनेमासाठी राष्ट्रीय व्यासपीठावरचा हा एक मोठा आणि ऐतिहासिक क्षण ठरला.
२६ जानेवारी रोजी कर्तव्य पथावरून हा चित्ररथ मार्गस्थ होताच एक नवा इतिहास रचला गेला. देशाच्या सर्वात मोठ्या राष्ट्रीय समारंभात प्रथमच एखाद्या भारतीय चित्रपट दिग्दर्शकाने भारतीय सिनेमाचे प्रतिनिधित्व केले. या चित्ररथाच्या माध्यमातून सिनेमा हा भारताची कथा सांगणाऱ्या परंपरेचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले. शतकानुशतकालीन भारतीय कथा आणि परंपरा संपूर्ण जगापर्यंत पोहोचवण्याची क्षमता सिनेमामध्ये असल्याचा संदेश यातून देण्यात आला.
बोलीभाषा एकांकिका स्पर्धेची अंतिम फेरी 29 जानेवारीला पडणार पार
‘भारत गाथा’ अंतर्गत साकारण्यात आलेल्या या झांकीत सिनेमाला केवळ कला किंवा मनोरंजन म्हणून नव्हे, तर भारताच्या प्राचीन कथाकथन परंपरेचा एक प्रभावी आणि सशक्त घटक म्हणून मांडण्यात आले. लोककथा आणि महाकाव्यांपासून सुरू झालेली ही परंपरा रंगभूमी, संगीत आणि अखेरीस सिनेमाच्या जागतिक भाषेपर्यंत पोहोचली आहे. ‘भारत गाथा’मध्ये सिनेमा असे माध्यम म्हणून उभे राहते, जे भारताच्या कथा, विचार आणि भावना पिढ्यान्पिढ्या तसेच देश-विदेशात पोहोचवते.
या प्रसंगी संजय लीला भन्साळी म्हणाले, “ ‘भारत गाथा’ या संकल्पनेअंतर्गत प्रजासत्ताक दिनाच्या संचलनात भारतीय सिनेमा आणि क्रिएटर समुदायाचे प्रतिनिधित्व करण्याचा मान मला लाभला, ही माझ्यासाठी अत्यंत सन्मानाची बाब आहे. माहिती व प्रसारण मंत्रालयासोबत मिळून हा चित्ररथ साकारताना भारताच्या प्राचीन कथांना आणि त्या सिनेमाच्या माध्यमातून नव्याने सांगण्याच्या ताकदीला मानवंदना देण्यात आली आहे. माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदीजी यांच्या त्या दृष्टिकोनाचेही हे प्रतीक आहे, ज्यात भारतीय कथांना जागतिक व्यासपीठावर नेण्याचा आणि सिनेमाला भारताची सर्वात सशक्त सांस्कृतिक आवाज म्हणून मांडण्याचा विचार आहे.”
भन्साळी यांची उपस्थिती सर्वच स्तरांत योग्य आणि समर्पक मानली जात आहे. राज कपूर, व्ही. शांताराम आणि महबूब खान यांसारख्या दिग्गज चित्रपटकारांची परंपरा पुढे नेणाऱ्या आजच्या मोजक्या दिग्दर्शकांमध्ये त्यांचा समावेश होतो. आधुनिक सिनेमात भन्साळी हे असे कथाकथनकार आहेत, ज्यांच्या चित्रपटांमध्ये भव्यता, मुळांशी नाते आणि सखोल सांस्कृतिक ओळख यांचा सुंदर संगम पाहायला मिळतो.
‘भारत गाथा’च्या माध्यमातून प्रजासत्ताक दिनाच्या संचलनाने पुन्हा एकदा सिद्ध केले की, भारताची कथा सांगण्याच्या परंपरेत सिनेमाचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हे आधुनिक माध्यम भारताच्या शतकानुशतकालीन कथांची आत्मा संपूर्ण जगापर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करत आहे.