Don’t take tension : स्त्री आरोग्याचे मोजमाप तिच्या मासिक पाळीच्या आरोग्यावरून केले जाते. अनेकदा महिलांना तक्रार असते की त्यांना खूप जास्त ब्लीडिंग होतंय, पण ब्लीडिंग खूप कमी होणं, हे सुद्धा आरोग्यासाठी चांगलं लक्षण नाही. जर तुम्हालाही नेहमीपेक्षा खूप कमी रक्तस्राव होत असेल किंवा फक्त ‘स्पॉटिंग’ होत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. यामागे नेमकी काय कारणं असू शकतात? आणि त्यावर उपाय काय? हे आज आपण सविस्तर पाहणार आहोत.
पीरियड्समध्ये ब्लीडिंग कमी होणे म्हणजे काय? – सामान्यतः मासिक पाळी 3 ते 7 दिवस चालते. पण जर तुमची पाळी फक्त एक-दोन दिवसांतच संपत असेल किंवा रक्ताचा प्रवाह अत्यंत कमी असेल, तर त्याला ‘लाइट पीरियड्स’ म्हणतात. वैद्यकीय भाषेत याला ‘हायपोमेनोरिया’ असंही म्हटलं जातं. जर ही समस्या वारंवार होत असेल, तर शरीरातील अंतर्गत बदलांकडे लक्ष देणं गरजेचं असतं.
ब्लीडिंग कमी होण्याची 7 मुख्य कारणे आहेत.
1. स्त्री शरीरातील इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या संप्रेरकांचा समतोल बिघडल्यास पाळीवर थेट परिणाम होतो.
2. मानसिक चिंता आणि स्ट्रेसमुळे शरीरातील हार्मोनल सिस्टिम विस्कळीत होते, ज्यामुळे ब्लीडिंग कमी होऊ शकतं.
3. वजन अचानक खूप कमी होणे, कडक डाएटिंग किंवा अतिप्रमाणात व्यायाम केल्यानेही शरीरावर ताण येतो आणि पाळी हलकी होते.
4. अनेक महिला गर्भनिरोधक गोळ्यांचा वापर करतात. या गोळ्यांमधील हार्मोन्स गर्भाशयाचे अस्तर पातळ करतात, ज्यामुळे रक्तस्राव कमी होतो.
5. PCOS/PCOD ही सध्याच्या काळातील मोठी समस्या आहे. यामध्ये बीजकोषात लहान गाठी तयार होतात, ज्यामुळे पाळी अनियमित किंवा कमी होते.
6. थायरॉईड ग्रंथीचे कार्य बिघडल्यास मासिक पाळीच्या प्रवाहावर परिणाम होतो.
7. वयानुसार होणारे बदल, जसे की किशोरवयीन मुलींची सुरुवात किंवा रजोनिवृत्तीच्या जवळ असलेल्या महिलांमध्ये ब्लीडिंग कमी दिसू शकतं.
यातील धोके आणि जोखीम – कमी ब्लीडिंग होणे हे केवळ वरवरचं लक्षण नसून ते शरीरातील इतर आजारांचे संकेत असू शकतं. खराब जीवनशैली, असंतुलित आहार आणि लठ्ठपणामुळे हार्मोनल बॅलन्स बिघडतो. जर दीर्घकाळ ब्लीडिंग कमी होत असेल, तर त्याचा परिणाम प्रजनन क्षमतेवर होऊ शकतो. त्यामुळे याकडे केवळ एक सोपी गोष्ट म्हणून न पाहता, त्यामागचं मूळ कारण शोधणं आवश्यक आहे.
प्रतिबंध आणि उपाय – तुमची मासिक पाळी नियमित आणि आरोग्यदायी ठेवण्यासाठी काही गोष्टी पाळणं गरजेचं आहे. सर्वात आधी आपल्या आहारात लोह, कॅल्शियम, प्रोटीन आणि जीवनसत्त्वांचा समावेश करा. हिरव्या पालेभाज्या, फळे आणि कडधान्ये हार्मोनल बॅलन्स राखण्यास मदत करतात. तसेच, दररोज 7 ते 8 तासांची पुरेशी झोप घ्या आणि तणाव कमी करण्यासाठी योग किंवा ध्यानाचा आधार घ्या. वजनावर नियंत्रण ठेवणे हा सुद्धा एक प्रभावी उपाय आहे.
लक्षात ठेवा, प्रत्येक स्त्रीचं शरीर वेगळं असतं. पण जर तुम्हाला सलग काही महिने ब्लीडिंग खूपच कमी होत असेल किंवा त्यासोबत प्रचंड वेदना आणि अशक्तपणा जाणवत असेल, तर घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता त्वरित स्त्रीरोगतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. योग्य वेळी केलेली तपासणी आणि उपचार तुम्हाला भविष्यातील मोठ्या समस्यांपासून वाचवू शकतात.
Disclaimer : लेट्सअप मराठीच्या हेल्थ आणि फिटनेस कॅटेगरीमध्ये पब्लिश होणाऱ्या सर्व बातम्या डॉक्टर, तज्ज्ञ आणि शैक्षणिक संस्थांशी केलेल्या चर्चेच्या आधारे तयार केले जातात. या बातमीत दिलेल्या माहितीचा किंवा सूचनेचा कोणताही दावा लेट्सअप करत नाही आणि त्याची जबाबदारीही घेत नाही. वरील बातमीत नमूद केलेल्या आजाराबद्दल किंवा समस्येबद्दल अधिक माहितीसाठी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.