Why There Is No Medical Store On Railway Station : भारतीय रेल्वेतून दररोज करोडो प्रवासी प्रवास करतात. प्रवाशांच्या सोयीसाठी प्लॅटफॉर्मवर खाण्यापिण्याच्या वस्तूंपासून ते पुस्तकांपर्यंत सर्व काही उपलब्ध असते. मात्र, तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का की, रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर स्वतंत्र मेडिकल स्टोअर्स किंवा केमिस्ट शॉप्स का दिसत नाहीत? देशात असे क्वचितच एखादे रेल्वे स्थानक असेल जिथे तुम्हाला खास औषधांचे दुकान आढळेल. यामागे रेल्वेचा एक अतिशय रंजक निर्णय आणि कडक नियम आहे, ज्याबद्दल सामान्य प्रवाशांना माहिती नाही.
Video : काश्मीर खोऱ्यात भारतीय रेल्वेची गरूड भरारी; आयफेल टॉवरपेक्षा उंच ब्रिजवर धावली रेल्वे
जुने नियम काय होते?
रेल्वे स्थानकांवर औषधांची दुकाने नाहीत याचा अर्थ असा नाही की अशी दुकाने पूर्वी कधीच अस्तित्वात नव्हती. रेल्वेच्या अधिकृत कागदपत्रांनुसार, रेल्वे बोर्डाने 2001 मध्ये एक धोरण तयार केले होते. त्यावेळी असे ठरवण्यात आले की, ज्या स्थानकांवर डॉक्टरांची सुविधा असेल, तिथे औषधाच्या दुकानासाठी जास्तीत जास्त 108 चौरस फूट जागा दिली जाईल. मात्र, पुस्तकांच्या दुकानात औषधांचा छोटा कोपरा उभारण्यासाठी जागेचे कोणतेही बंधन नव्हते. याचा अर्थ असा की, पूर्वी फलाटांवर औषधांची स्वतंत्र दुकाने दिली जात असत. Why There Is No Medical Store On Railway Station
दुकानं कमी आणि गर्दीवर नियंत्रण
पूर्वी, प्लॅटफॉर्मवर पुस्तकांची दुकाने, औषधांची दुकाने आणि सामान्य वस्तू अशा तीन वेगळ्या प्रकारची दुकाने होती. पण, बदलत्या काळानुसार, रेल्वेने आपल्या धोरणात मोठा बदल केला आणि केवळ औषधांची दुकाने उघडण्यावर पूर्णपणे बंदी घातली. या विविध दुकानांमुळे प्लॅटफॉर्मवर प्रवाशांची मोठी गर्दी होत असे, ज्यामुळे फिरण्यासाठी फारच कमी जागा उरत असे. ही गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी आणि जागा वाचवण्यासाठी, रेल्वेने काही वर्षांपूर्वी आपल्या नियमांमध्ये कायमस्वरूपी बदल केला.
Indian Railway Food : रेल्वेच्या जेवणातून माशा-झुरळं होणार हद्दपार; IRCTC चा हायटेक प्लान
बहुउद्देशीय स्टॉलमध्ये प्रवेश
रेल्वेने आता स्वतंत्र केमिस्ट स्टॉलसाठी जागा देण्याचे धोरण बंद केले आहे. त्याऐवजी ‘मल्टी पर्पज स्टॉल’ (MPS) हा नवा पर्याय आणला आहे. या स्टॉल्सवर प्रवासी रोजच्या वापराच्या वस्तूंसोबतच काही ठराविक जीवनरक्षक किंवा प्राथमिक उपचारांच्या औषधांची खरेदी करू शकतात. विशेष म्हणजे, या स्टॉल्सवर केवळ अशाच औषधांची विक्री केली जाते ज्यांच्यासाठी डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनची गरज नसते.
फक्त 21 स्टेशन्सवर स्वतंत्र मेडिकल स्टोअर्स
नवीन रेल्वे धोरणाचा परिणाम असा झाला आहे की, आता देशभरातील केवळ काही मोजक्याच स्थानकांवर जुन्या नियमांनुसार औषधांची दुकाने कार्यरत आहेत. आकडेवारीनुसार, सध्या भारतातील केवळ 21 रेल्वे स्थानकांवर स्वतंत्र वैद्यकीय दुकाने कार्यरत आहेत. मात्र, ही कमतरता दूर करण्यासाठी सरकार आता एका नवीन योजनेवर काम करत आहे. या योजनेअंतर्गत, देशभरातील प्रमुख ‘ए1’ स्थानकांवर जन औषधी केंद्रे उघडली जात आहेत, जेणेकरून प्रवाशांना थेट स्थानक परिसरातच परवडणारी आणि अत्यावश्यक औषधे मिळू शकतील.
रेल्वे तिकीट मिळणार ईएमआयवर! रेल्वे विभागाचा मोठा निर्णय, जाणून घ्या सविस्तर
आणीबाणीच्या वेळी काय उपाय?
प्रवासादरम्यान किंवा प्लॅटफॉर्मवर एखाद्या प्रवाशाची प्रकृती अचानक बिघडल्यास, रेल्वेकडे एक मजबूत आपत्कालीन प्रणाली आहे. ट्रेन टीटीई, गार्ड, ट्रेन अधीक्षक आणि स्टेशन मास्तर यांना प्रथमोपचाराचे विशेष प्रशिक्षण दिलेले असते. सर्व स्थानकांवर वैद्यकीय किट नेहमी उपलब्ध असते. शिवाय, स्टेशन मास्तरांकडे जवळच्या सरकारी आणि खाजगी रुग्णालये व डॉक्टरांची त्यांच्या फोन नंबरसह संपूर्ण यादी असते, ज्यामुळे गरज पडल्यास त्वरित मदत मिळवता येते.