अमेरिकेच्या अंतराळ संशोधन संस्था नासाने (Nasa) आपल्या उपग्रहाद्वारे समुद्राच्या पृष्ठभागावर वाढलेली गर्मी नोंदवली आहे. प्रशांत महासागरात अतिशय शक्तिशाली अल नीनो तयार होण्याची प्रक्रिया वेगाने सुरू आहे. नासाच्या सेंटिनल-६ मायकेल फ्रेलिच उपग्रहाने मिळवलेल्या डेटानुसार, भूमध्यरेषेजवळ समुद्र पातळी सामान्यपेक्षा जास्त उंच आहे. याचा अर्थ असा की समुद्राच्या खाली मोठ्या प्रमाणात गरम पाणी साठत आहे. प्रशांत महासागराच्या काही भागांत समुद्राचे तापमान सामान्यपेक्षा जास्त वाढले आणि समुद्र पातळी वर आली तर त्याला अल नीनो म्हणतात.
अमेरिकेच्या NOAA या हवामान आणि समुद्री संशोधन संस्थेने ११ जून रोजी अल नीनो सुरू झाल्याची माहिती दिली होती. समुद्र पातळी वाढल्याने खाली किती गर्मी साठली आहे, हे समजते कारण गरम पाणी पसरते आणि त्यामुळे पृष्ठभाग वर येतो. वैज्ञानिकांच्या मते, पश्चिम प्रशांत महासागरातील सद्यस्थिती १९९७ च्या प्रचंड अल नीनोसारखी आहे. १९९७ मध्ये ‘गॉडझिल्ला अल नीनो’ नावाने ओळखला जाणारा अत्यंत शक्तिशाली अल नीनो आला होता.
अल निनोच्या इशाऱ्यानंतर सरकार अलर्ट; फडणवीसांनी सांगितला सरकारचा प्लॅन
आता वैज्ञानिकांचे म्हणणे आहे की, हा नवीन अल नीनो सतत मजबूत होत आहे आणि पुढील काळात तो खूप मोठा प्रभाव टाकू शकतो. नासाच्या प्रयोगशाळेने उपग्रह डेटाच्या आधारे समुद्राचे नकाशे तयार केले आहेत. ८ जूनची स्थिती दर्शवणाऱ्या या नकाशात लाल रंग जास्त समुद्र पातळी, पांढरा रंग सामान्य स्थिती आणि निळा रंग कमी पातळी दर्शवतो. या उपग्रहाने यापूर्वी गरम पाण्याच्या मोठ्या लाटा (केल्विन वेव्ह्स) देखील नोंदवल्या होत्या, ज्या समुद्रात शेकडो मैलांपर्यंत पसरतात.
या अल नीनोचा परिणाम केवळ समुद्रापुरता मर्यादित राहणार नाही, तर संपूर्ण जगावर होईल. हवामान संस्थांचे म्हणणे आहे की, यामुळे अनेक देशांमध्ये तापमान सामान्यपेक्षा जास्त राहील. हे गेल्या १५० वर्षांतील सर्वात मजबूत अल नीनोंपैकी एक ठरू शकते. यामुळे गर्मी वाढेल आणि पावसाचे प्रमाण व वितरण बदलेल. भारतावरही याचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आधीच गर्मीचा तीव्र परिणाम दिसत असताना, जर मानसून कमकुवत झाला तर देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर (सुमारे ४ ट्रिलियन डॉलर) मोठा परिणाम होऊ शकतो.