SC clean chit to Manmohan Singh: माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या निधनानंतरही चर्चेत राहिलेल्या कोळसा खाण वाटप प्रकरणाला अखेर पूर्णविराम मिळाला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने 29 जुलै 2026 रोजी कोळसा खाण वाटप (कोळसा घोटाळा) प्रकरणातील खटला रद्द करत माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांना मरणोत्तर क्लीन चिट दिली होती. या निर्णयानंतर काँग्रेस नेत्या सोनिया गांधी यांनी मनमोहन सिंग यांच्या प्रामाणिकपणाचा बचाव करत तत्कालीन सरकारविरोधात झालेल्या आरोपांच्या पार्श्वभूमीवर मोदी सरकारवर जोरदार निशाणा साधला आहे.
‘वंदे मातरम्’साठी प्रोटोकॉलही निश्चित; अवमान केल्यास होणार कठोर कारवाई
“समकालीन माध्यमांपेक्षा आणि विरोधी पक्षांपेक्षा इतिहास माझ्याबाबत अधिक दयाळू असेल,” असे माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांनी 2014 मध्ये आपल्या शेवटच्या पत्रकार परिषदेत म्हटले होते. त्यांच्या सरकारवर भ्रष्टाचाराच्या आरोपांवरून होत असलेल्या टीकेच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी हे वक्तव्य केले होते. आता, कोळसा खाण वाटप प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने सीबीआयचा क्लोजर रिपोर्ट स्वीकारत त्यांच्याविरोधातील फौजदारी कार्यवाही संपुष्टात आणल्याने त्यांच्या त्या वक्तव्याची पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.
दूध, खाद्य पदार्थांनंतर आता बस स्थानकांवर मुंढेंची करडी नजर; संभाजीनगरच्या सिल्लोडचे कँटीन सील
29 जुलै 2026 रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने ‘तालबिरा-II’ कोळसा खाण वाटप प्रकरणात मनमोहन सिंग यांच्याविरोधातील कनिष्ठ न्यायालयाचा समन्स बजावण्याचा आदेश रद्द केला. मुख्य न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या अध्यक्षतेखालील खंडपीठाने सीबीआयने दाखल केलेले क्लोजर रिपोर्ट स्वीकारले. या निर्णयामुळे 2015 पासून सुरू असलेल्या या प्रकरणातील मनमोहन सिंग यांच्याविरोधातील कार्यवाहीला अखेर पूर्णविराम मिळाला.
सोनिया गांधींची प्रतिक्रिया
या निर्णयानंतर काँग्रेसच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांनी मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळाचा उल्लेख करत त्यांच्याविरोधात झालेल्या कथित राजकीय मोहिमेवर टीका केली. मनमोहन सिंग यांची सचोटी आणि उत्तरदायित्वाची प्रतिमा आता अधिक स्पष्टपणे समोर आल्याचे त्यांनी म्हटले.
‘अधिकाररूपी तलवार डास मारण्यासाठी वापरता का?’; कॅडिला प्रकरणात हायकोर्टाचे FDA वर ताशेरे
“त्यांच्या विरोधातील लॉबी समन्वित आणि सुसंघटित होती, ज्यात नोकरशाहीपासून ते प्रसारमाध्यमे, न्यायपालिका, नागरी समाज आणि निश्चितपणे आरएसएस व भाजपपर्यंतचे घटक सामील होते. आज, त्यांची ही बनावट मोहीम निष्फळ ठरण्याच्या अटळ निष्कर्षाला पोहोचली आहे. डॉ. मनमोहन सिंग प्रत्येक बाबतीत निर्दोष सिद्ध झाले आहेत,” असे सोनिया गांधी म्हणाल्या.
कनिष्ठ न्यायालयाच्या भूमिकेवरही सर्वोच्च न्यायालयाचे निरीक्षण
सीबीआयने या प्रकरणात क्लोजर रिपोर्ट दाखल केले होते. मात्र, विशेष न्यायालयाने हे रिपोर्ट स्वीकारण्यास नकार देत 2015 मध्ये मनमोहन सिंग यांच्यासह इतरांना आरोपी म्हणून समन्स बजावले होते. त्यानंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचले.
ब्रॅड पिटने दिले ‘हार्ट ऑफ द बीस्ट’च्या कथानकाचे संकेत; म्हणाला, ‘ही एक…
सर्वोच्च न्यायालयाने सीबीआयच्या क्लोजर रिपोर्टला नकार देऊन पुढील कार्यवाही सुरू करण्यासाठी विशेष न्यायालयाकडे पुरेसे ठोस कारण नव्हते, असे निरीक्षण नोंदवले. त्यामुळे कनिष्ठ न्यायालयाचा आदेश बाजूला ठेवत सर्वोच्च न्यायालयाने प्रकरण बंद केले. मनमोहन सिंग यांचे डिसेंबर 2024 मध्ये निधन झाले होते. त्यांच्या निधनानंतरही सर्वोच्च न्यायालयाने या प्रकरणातील कनिष्ठ न्यायालयाच्या आदेशाची कायदेशीर वैधता तपासून निर्णय दिला.
सोनिया गांधींचा मोदी सरकारवर थेट हल्ला
या निमित्ताने सोनिया गांधी यांनी नरेंद्र मोदी सरकारच्या तपास यंत्रणांच्या वापरावरही प्रश्न उपस्थित केले. अंमलबजावणी संचालनालय (ED) आणि केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) यांसारख्या संस्थांचा राजकीय दबावासाठी वापर होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
विरोधी पक्षातील नेत्यांवर भ्रष्टाचाराचे आरोप होत असताना कठोर कारवाई केली जाते; मात्र राजकीय भूमिका बदलल्यानंतर त्याच नेत्यांकडे वेगळ्या नजरेने पाहिले जाते, असा आरोप सोनिया गांधी यांनी केला.
पालघरमधील तरुणीवर सहा जणांकडून लैंगिक अत्याचार; तीघांना अटक
त्यांनी मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळातील आर्थिक आणि सामाजिक धोरणांचाही उल्लेख केला. GDP वाढ, शिक्षणाचा अधिकार, मनरेगा, राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा आणि वनहक्क कायदा यांसारख्या निर्णयांचा दीर्घकालीन परिणाम देशावर झाल्याचे त्यांनी म्हटले.
‘मनमोहन सिंग यांचा कार्यकाळ निर्णायक’
मनमोहन सिंग यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात देशाच्या अर्थव्यवस्थेत मोठे बदल झाले, असा दावा सोनिया गांधी यांनी केला. आर्थिक वाढीसोबतच खासगी गुंतवणूक आणि ग्राहक खर्चात वाढ झाल्याचे त्यांनी नमूद केले.
भारत-अमेरिका अणुकराराचाही त्यांनी विशेष उल्लेख केला. या करारामुळे भारताला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर अणुक्षेत्रातील दीर्घकाळच्या निर्बंधांमधून बाहेर पडण्यास मदत झाली आणि जागतिक पटलावर भारताचे स्थान अधिक मजबूत झाले, असे त्यांनी म्हटले.
‘ते हा दिवस पाहण्यासाठी आपल्यात नाहीत’
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर मनमोहन सिंग यांच्याविषयी बोलताना सोनिया गांधी यांनी त्यांच्या निधनाबद्दलही खंत व्यक्त केली. हा निर्णय पाहण्यासाठी आणि आपल्या अनुभवातून देशाला मार्गदर्शन करण्यासाठी मनमोहन सिंग आज आपल्यात नाहीत, याचे दुःख असल्याचे त्यांनी म्हटले.
IPL क्रिकेटपटू अभिषेक पोरेल अटकेत; लग्नाचे आश्वासन देऊन लैंगिक संबंध ठेवल्याचा आरोप
दरम्यान, सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयामुळे कोळसा खाण वाटप प्रकरणातील मनमोहन सिंग यांच्याविरोधातील फौजदारी कार्यवाही संपुष्टात आली आहे. त्यामुळे त्यांच्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळावर झालेल्या आरोपांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय राजकीय आणि ऐतिहासिकदृष्ट्याही महत्त्वाचा मानला जात आहे.