Mumbai International Film Festival : मायक्रो ड्रामा ही उत्क्रांती, चित्रपटांमधील ‘फास्ट फॅशन’ नव्हे

Mumbai International Film Festival :  प्रेक्षकांच्या बदलत्या सवयी आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सनुसार कथाकथनाची पद्धत सतत बदलत असताना

Mumbai International Film Festival :  प्रेक्षकांच्या बदलत्या सवयी आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सनुसार कथाकथनाची पद्धत सतत बदलत असताना, 19 व्या मुंबई आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात (MIFF) “फास्ट फिल्म: मायक्रो ड्रामा हे सिनेमाचे ‘फास्ट फॅशन’ आहे का?” या विषयावर एका परिसंवादाचे आयोजन करण्यात आले होते. अभिनेत्री शीना चौहान यांनी सूत्रसंचालन केलेल्या या सत्रात चित्रपट निर्माते समीर मोदी, अभिनेत्री अर्चना कवी, अभिनेता उज्ज्वल कुमार आणि चित्रपट निर्माते राफेल स्टॅम्पलेव्स्की यांनी सहभाग घेतला. त्यांनी ‘मायक्रो ड्रामा’चा उदय आणि समकालीन कथाकथनावर त्याचा वाढता प्रभाव यावर चर्चा केली.

सहभागी मान्यवर आणि प्रेक्षकांचे स्वागत करताना, MIFF चे महोत्सव संचालक प्रकाश मगदूम यांनी वक्त्यांचा सत्कार केला. तसेच, वेगाने बदलणाऱ्या प्रसारमाध्यमांच्या विश्वात कथाकथनाचे नवीन प्रकार समजून घेण्याचे महत्त्व त्यांनी अधोरेखित केले. प्रेक्षकांच्या बदलत्या सवयी आणि मोबाईल उपकरणांचा वाढता वापर यामुळे कथाकथनाच्या क्षेत्रात झालेला ‘मायक्रो ड्रामा’ हा एक नैसर्गिक बदल आहे, यावर परिसंवादातील वक्त्यांचे एकमत झाले. हा प्रकार (फॉर्मॅट) जरी कालावधीने लहान असला, तरी त्यासाठी पारंपरिक सिनेमाप्रमाणेच सर्जनशील कौशल्ये आणि भावनिक खोलीची आवश्यकता असते, यावर त्यांनी भर दिला.

मायक्रो ड्रामाच्या उदयाबद्दल बोलताना समीर मोदी म्हणाले की, कोविड-19 च्या काळात जेव्हा निर्मात्यांच्या लक्षात आले की मोबाईल स्क्रीनवर आशय (कंटेंट) पाहण्याचे प्रमाण वाढत आहे, तेव्हा या प्रकाराला गती मिळाली. त्यांनी मायक्रो ड्रामाला अचूकता आणि सर्जनशीलतेची मागणी करणारा कथाकथनाचा प्रकार म्हटले. जिथे मर्यादित वेळेत सशक्त लेखन, प्रभावी अभिनय आणि चपखल संपादन यांचा संगम होणे गरजेचे असते. मायक्रो ड्रामाकडे सिनेमाचा दुय्यम प्रकार किंवा केवळ क्षणभंगुर मनोरंजन म्हणून न पाहता, एक स्वतंत्र आणि विकसित होणारे कथाकथनाचे माध्यम म्हणून पाहिले पाहिजे, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.

अर्चना कवी यांनी नमूद केले की, टेलिव्हिजनपासून ते डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सपर्यंतच्या प्रत्येक तांत्रिक बदलामुळे आशय निर्मितीचे नवीन प्रकार उदयास आले आहेत. मायक्रो ड्रामामध्ये प्रेक्षकांचे लक्ष सुरुवातीच्या काही सेकंदातच वेधून घेणे हे सर्वात मोठे आव्हान असल्याचे त्यांनी निरीक्षण नोंदवले. हा प्रकार अभिनेते, लेखक आणि संपादकांसाठी नवीन संधी निर्माण करत असला, तरी त्यासाठी कथाकथन आणि अभिनयात अधिक अचूकतेची गरज असते.

उज्ज्वल कुमार यांनी अधोरेखित केले की, कालावधी कोणताही असो, भावनिक नाते हेच सर्व कथाकथनाचा पाया असते. कमी वेळेत प्रेक्षकांशी जोडले जाण्यासाठी अभिनेत्यांनी नवीन प्रकारांशी जुळवून घेणे आणि आपली कला सतत अधिक विकसित करणे आवश्यक आहे, असे ते म्हणाले. तसेच, स्मार्टफोनच्या व्यापक वापरामुळे मायक्रो ड्रामा मोठ्या प्रेक्षकवर्गापर्यंत पोहोचण्याच्या महत्त्वपूर्ण संधी निर्माण झाल्या आहेत, असेही त्यांनी निदर्शनास आणून दिले.

राफेल स्टॅम्पलेव्स्की यांनी मायक्रो ड्रामाचे वर्णन चित्रपट निर्मात्यांसाठी एक आव्हान आणि संधी अशा दोन्ही रूपात केले. स्क्रीनचा आकार कोणताही असला तरी, सशक्त कथाकथन आणि मानवी भावनांचे अस्सल दर्शन हेच सिनेमाच्या केंद्रस्थानी असते, असे त्यांनी नमूद केले. त्यांच्या मते, ‘मायक्रो ड्रामा’ हे चित्रपट भाषेच्या निरंतर उत्क्रांतीमधील एक नवीन टप्पा आहे.

या चर्चेचा समारोप एका सहमतीने झाला. मायक्रो ड्रामा हा चित्रपटांमधील ‘फास्ट फॅशन’चा प्रकार नसून, ती कथाकथनाची एक उदयोन्मुख पद्धत आहे. ही पद्धत प्रेक्षकांच्या बदलत्या आवडीनिवडी आणि पाहण्याच्या सवयींना प्रतिसाद देत असतानाच पारंपरिक चित्रपट निर्मितीला पूरक ठरते. चर्चेनंतर प्रेक्षकांसोबत एक रंजक प्रश्न-उत्तर सत्र झाले, ज्यामध्ये पॅनेलच्या सदस्यांनी मायक्रो ड्रामामुळे निर्माण होणाऱ्या संधी आणि आव्हानांवर अधिक प्रकाश टाकला. चित्रपटाचे मूलभूत घटक जपत असतानाच, पाहण्याच्या बदलत्या सवयींमुळे कथाकथनाच्या नवीन शक्यता कशा निर्माण होत आहेत, यावर एकमत होत या सत्राचा समारोप झाला.

19 व्या MIFF (मिफ) बद्दल

MIFF ची 19 वी आवृत्ती एक तल्लीन करणारा आणि समृद्ध करणारा चित्रपट अनुभव देण्याचे आश्वासन देते. यात जागतिक स्तरावर नावाजलेल्या चित्रपटांची निवडक सूची आणि चित्रपटसृष्टीशी संबंधित अनेक रोमांचक उपक्रम यांचा समावेश आहे. यावर्षी, महोत्सवाच्या स्पर्धा विभागात भारतासह 47 देशांतून 1,459 चित्रपटांच्या प्रवेशिका (एंट्रीज) प्राप्त झाल्या आहेत. हा महोत्सव 42 हून अधिक भारतीय भाषांमधील आणि भारताबाहेरील 30 हून अधिक भाषांमधील चित्रपटांचे प्रदर्शन करतो, जे त्याच्या जागतिक व्याप्तीचे आणि सांस्कृतिक विविधतेचे प्रतिबिंब आहे.

जगभरातील नामांकित चित्रपट निर्मात्यांच्या कलाकृतींचा समावेश असलेला हा महोत्सव उत्कृष्ट माहितीपट (डॉक्युमेंटरीज), लघुपट (शॉर्ट फिक्शन फिल्म्स), ॲनिमेशन, नवोदित दिग्दर्शकांचे चित्रपट आणि विद्यार्थी-निर्मित चित्रपट सादर करेल.

चित्रपट प्रदर्शनासोबतच, ‘डॉक बाजार’ची (Doc Bazaar) दुसरी आवृत्ती, ज्ञानवर्धक ‘मास्टरक्लासेस’ आणि IDPA द्वारे आयोजित ‘ओपन फोरम’ यामुळे महोत्सवातील चित्रपटविषयक आणि सर्जनशील देवाणघेवाण अधिक समृद्ध होईल.

MIFF 2026 मधील कथाकथनाच्या चैतन्यमय विश्वात सहभागी व्हा; जिथे प्रभावी चित्रपट, सर्जनशील मने आणि प्रेरणादायी आवाज एकत्र येऊन माहितीपट, ॲनिमेशन आणि लघुपट निर्मितीचा एक अविस्मरणीय उत्सव साजरा करतात.

संबंधित बातम्या