ब्रेकिंग- राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर

Maharashtra Drought Declaration Announced; राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे.

Maharashtra Drought Declaration Announced: राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadanvis) यांनी निकष क्रमांक 1 लागू झालेल्या तालुक्यांना दुष्काळ जाहीर करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पावसाअभावी निर्माण झालेल्या परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर सरकारकडून हा मोठा निर्णय घेण्यात आला आहे.

दुष्काळ जाहीर झालेल्या तालुक्यांमध्ये आता शासनाच्या नियमानुसार दुष्काळी उपाययोजना आणि मदत लागू होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी पुढील मदतीबाबत सरकारकडून निर्णय घेतला जाण्याची शक्यता आहे.

तब्बल तीन वर्षांनंतर जरांगेंचा उपोषण स्थळावरील मंडप हटवला; ग्रामस्थ अन् सरपंचांमध्ये रात्री काय घडलं?

गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील अनेक भागांमध्ये पावसाने मोठी दडी मारल्याने खरीप पिकांवर त्याचा गंभीर परिणाम झाला आहे. मराठवाडा आणि विदर्भासह राज्यातील अनेक भागांमध्ये सोयाबीन, कापूस, मका आणि इतर पिकांचे नुकसान झाल्याचे सरकारच्या पाहणीत समोर आले. याच पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्वतः दुष्काळी भागांचा दौरा करून शेतकऱ्यांशी संवाद साधला होता. याआधी मंत्र्यांनाही आपापल्या भागात जाऊन परिस्थितीची पाहणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले होते.

दुष्काळ जाहीर करण्यापूर्वी प्रशासनाकडून पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे आणि परिस्थितीचा आढावा घेण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली होती. राज्य सरकारने दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा आणि उपाययोजनांवरही भर दिला आहे. दुष्काळ निवारणासाठी महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळाची उपसमितीही स्थापन करण्यात आली आहे. या समितीला मदत आणि उपाययोजनांबाबत वेगाने निर्णय घेण्याचे अधिकार देण्यात आले आहेत. दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना विविध प्रकारच्या सवलती मिळण्याची शक्यता आहे.

दुष्काळी पाहणीसाठी सुनेत्रा पवार, आदित्य ठाकरे आज शेतकऱ्यांच्या बांधावर

दुष्काळ जाहीर झाल्याने शेतकऱ्यांना मिळणार ‘ही’ मदत?

जमीन महसुलात सूट

दुष्काळ जाहीर झालेल्या भागातील शेतकऱ्यांना जमीन महसुलात सूट दिली जाणार आहे. दुष्काळामुळे शेतीचे उत्पन्न घटल्याने शेतकऱ्यांवरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे.

पीक कर्जाचे पुनर्गठन

दुष्काळामुळे पीक उत्पादनावर परिणाम झालेल्या शेतकऱ्यांच्या कर्जाची परतफेड करणे कठीण होऊ शकते. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाचे पुनर्गठन करण्यात येणार आहे. यामुळे कर्जफेडीसाठी शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

शेतीशी संबंधित कर्जवसुलीला स्थगिती

दुष्काळी परिस्थितीत शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांचे उत्पन्न प्रभावित होते. त्यामुळे शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीला ठरावीक कालावधीसाठी स्थगिती देण्यात येणार आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना तातडीच्या आर्थिक अडचणींमधून सावरण्यासाठी वेळ मिळेल.

कृषीपंपाच्या वीजबिलात सूट

दुष्काळग्रस्त भागातील कृषीपंपांच्या चालू वीजबिलातही सवलत दिली जाणार आहे. 7.5 हॉर्सपॉवर क्षमतेपर्यंतच्या कृषीपंपांचे वीजबिल आधीच माफ करण्यात आले आहे. आता त्यापेक्षा जास्त क्षमतेच्या कृषीपंपांनाही सवलतीचा लाभ देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कातून सवलत

दुष्काळाचा परिणाम केवळ शेतकरी आणि शेतीपुरता मर्यादित राहू नये, यासाठी दुष्काळग्रस्त भागातील शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांनाही दिलासा देण्यात येणार आहे. अशा विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्कात माफी देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

रोजगार हमीच्या कामांना वेग

दुष्काळामुळे ग्रामीण भागातील रोजगाराच्या संधी कमी होऊ शकतात. त्यामुळे रोजगार हमी योजनेच्या नियमांमध्ये आवश्यक शिथिलता आणून अधिकाधिक कामे सुरू करण्यात येणार आहेत. यामुळे ग्रामीण भागातील नागरिकांना स्थानिक पातळीवर रोजगार मिळण्यास मदत होईल.

पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची व्यवस्था

दुष्काळामुळे ज्या गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची समस्या निर्माण होईल, त्या ठिकाणी गरजेनुसार टँकरने पाणीपुरवठा केला जाणार आहे. नागरिकांना पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रशासनाकडून आवश्यक नियोजन करण्यात येणार आहे.

शेतीपंपांची वीजजोडणी खंडित होणार नाही

टंचाईग्रस्त म्हणून जाहीर झालेल्या गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतीपंपांची वीजजोडणी खंडित केली जाणार नाही. दुष्काळाच्या काळात पाण्याची उपलब्धता आणि शेतीशी संबंधित गरजा लक्षात घेऊन ही सवलत देण्यात येणार आहे.

शेतकरी आणि शेतमजुरांना अन्नधान्य

दुष्काळामुळे शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे शेतीवर आश्रित शेतकरी आणि शेतमजुरांना आवश्यकतेनुसार अन्नधान्याचा पुरवठा करण्यात येणार आहे. यामुळे आर्थिक अडचणीच्या काळात कुटुंबांना आधार मिळण्यास मदत होईल.

जनावरांसाठी चाऱ्याची व्यवस्था

दुष्काळाचा फटका केवळ पिकांनाच नाही तर पशुधनालाही बसतो. चाऱ्याची कमतरता निर्माण होऊ नये यासाठी प्रशासनाकडून जनावरांसाठी चाऱ्याची व्यवस्था केली जाणार आहे. आवश्यक ठिकाणी चारा छावण्यांच्या माध्यमातूनही मदत उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.

जलसंधारणाच्या कामांना प्राधान्य

दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी जलसंधारणाची कामे मोठ्या प्रमाणावर हाती घेण्यात येणार आहेत. पाण्याची उपलब्धता वाढवणे, पाणीसाठे निर्माण करणे आणि भविष्यातील पाणीटंचाई कमी करणे, या उद्देशाने विविध कामांना गती दिली जाणार आहे.

पिण्याच्या आणि जनावरांच्या पाण्याचे नियोजन

दुष्काळी भागात नागरिकांसोबतच जनावरांसाठीही पाण्याची उपलब्धता महत्त्वाची आहे. त्यामुळे पिण्याचे पाणी आणि पशुधनासाठी आवश्यक पाणी याबाबत आधीच्या आदेशांनुसार नियोजन सुरूच ठेवण्यात येणार आहे. परिस्थितीनुसार अतिरिक्त उपाययोजनाही करण्यात येतील.

पंचनामे तातडीने पूर्ण करण्याचे आदेश

पिकांच्या नुकसानीची अचूक माहिती मिळवण्यासाठी पंचनाम्याची प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करण्याचे आदेश जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले आहेत. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांची माहिती वेळेत संकलित झाल्यास पुढील मदत आणि नुकसानभरपाईची प्रक्रिया राबवणे सोपे होणार आहे.

पिकांच्या नुकसानीची फोटो आणि GPSद्वारे नोंद

शेतातील पिकांची सद्यस्थिती आणि झालेल्या नुकसानीची अधिक अचूक नोंद ठेवण्यासाठी छायाचित्रे आणि GPS आधारित माहिती संकलित केली जाणार आहे. या माध्यमातून नुकसानग्रस्त क्षेत्राची नोंद व्यवस्थित करता येणार असून, मदत आणि पंचनाम्याच्या प्रक्रियेतही या माहितीचा उपयोग केला जाणार आहे.

संबंधित बातम्या