मोबाईलच्या निकृष्ट स्क्रीन गार्डवर केंद्र सरकारकडून बंदी! बीआयएसचे नवे नियम काय?

Central Government bans substandard mobile screen guards केंद्र सरकारने अशा प्रकारच्या निकृष्ट स्क्रीन गार्डवर थेट बंदी घातली आहे.

Central Government bans substandard mobile screen guards What are new BIS regulations : जर तुम्ही अजूनही रस्त्याच्या कडेला असणाऱ्या लोकल दुकानांतून तुमच्या मोबाईलला 50-100 रूपयामध्ये येणारे स्क्रिनगार्ड बसवत असाल तर आता तुम्हाला तसं करता येणार नाही. कारण केंद्र सरकारने अशा प्रकारच्या निकृष्ट स्क्रीन गार्डवर थेट बंदी घातली आहे. यासाठी आता एक नियमावली घालून दिली आहे. काय आहेत हे नियम ते कधीपासून लागू होणार जाणून घ्या सविस्तर…

भाजपची देशभरात प्रभारींची नवीन टीम; विनोद तावडे, मेधा कुलकर्णींकडं मोठ्या राज्याची जबाबदारी

इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सूचना प्राधिकरण मंत्रालय म्हणजेच MeitY ने मोबाईलच्या स्क्रीन प्रोटेक्टर म्हणजेच स्क्रीन गार्ड आदी उत्पादनांचा अनिवार्य नोंदणीच्या चौकटीत समावेश केला आहे. त्यामुळे यापुढे फोनवर केवळ BISच्या मानकांची पूर्तता करणारे टेम्पर्ड ग्लास वापरता येणार आहेत.निकृष्ट दर्जाच्या आयात केलेल्या टेम्पर्ड ग्लासला आळा घालणे आणि देशांतर्गत उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे, हा या निर्णयामागचा उद्देश असल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, या नव्या नियमांमुळे टेम्पर्ड ग्लासच्या किंमती वाढण्याची शक्यताही तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.

टेम्पर्ड ग्लाससाठी काय असतील नवे नियम?

सरकारकडून टेम्पर्ड ग्लाससाठी काही निश्चित मानके तयार केली जात आहेत. यामध्ये काचेचा आकार, गुणवत्ता आणि मजबुती यांची चाचणी केली जाणार आहे. निश्चित करण्यात आलेल्या नियमांनुसार, फोनच्या स्क्रीनवर टेम्पर्ड ग्लास लावल्यानंतर डिस्प्लेची स्पष्टता म्हणजेच प्रकाशाचे संक्रमण (Light Transmission) योग्य पातळीवर असणे आवश्यक असेल. याशिवाय अँटी-ग्लेअर, ब्लू-लाइट फिल्टरिंग, ओलिओफोबिक कोटिंग आणि प्रायव्हसी फिल्म यांसारख्या सुविधांचीही चाचणी केली जाणार आहे. टेम्पर्ड ग्लासच्या पॅकेटवर उत्पादकाचे नाव, बॅच क्रमांक आणि काचेची जाडी यांसारखी माहिती देणेही अनिवार्य असेल.

1 एप्रिल 2027 पासून नियम बदलणार

इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) स्पष्ट केले आहे की, या निर्णयामुळे टेम्पर्ड ग्लासवर बंदी घातली जाणार नाही. टेम्पर्ड ग्लासचे उत्पादन करणाऱ्या तसेच त्यांची आयात करणाऱ्या कंपन्यांना नवीन मानके स्वीकारण्यासाठी पुरेसा वेळ देण्यात आला आहे. हे नियम 1 एप्रिल 2027 पासून लागू होतील. त्यानंतर BIS प्रमाणपत्राशिवाय भारतात कोणताही स्क्रीन प्रोटेक्टर विकणे बेकायदेशीर मानले जाईल.

या निर्णयाचा काय परिणाम होणार?

रिपोर्ट्सनुसार, भारतातील स्क्रीन प्रोटेक्टर किंवा टेम्पर्ड ग्लासच्या बाजारपेठेतील जवळपास 90 टक्के हिस्सा ग्रे मार्केटमध्ये असल्याचे सांगितले जाते. यातील सुमारे 98 टक्के उत्पादने चीनमधून 2 ते 3 रुपयांच्या किमतीत आयात केली जात असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. टेम्पर्ड ग्लासच्या सात नमुन्यांची FSM-6000 स्ट्रेस मीटरच्या माध्यमातून चाचणी करण्यात आली. यापैकी पाच नमुन्यांमध्ये शून्य कॉम्प्रेसिव्ह स्ट्रेस आढळून आला. याचा अर्थ सोप्या भाषेत असा की, बाजारात काही ठिकाणी साध्या काचेची उत्पादने टेम्पर्ड ग्लास म्हणून विकली जात असल्याचे आढळले. नवीन नियम लागू झाल्यानंतर अशा प्रकारच्या उत्पादनांना आळा बसण्याची शक्यता आहे.

ग्राहकांवर काय परिणाम होणार?

नवीन नियम लागू झाल्यानंतर बाजारातून निकृष्ट दर्जाचे टेम्पर्ड ग्लास हळूहळू कमी होतील. ग्राहकांना अशा स्क्रीन प्रोटेक्टरची उपलब्धता होईल, ज्यांची गुणवत्ता चाचणी केलेली असेल आणि फोन पडल्यास स्क्रीनचे संरक्षण करण्याची त्यांची क्षमता तपासलेली असेल. मात्र, तज्ज्ञांनी हेही स्पष्ट केले आहे की अधिकृत अधिसूचनेत टेम्पर्ड ग्लासच्या किमतींबाबत कोणताही उल्लेख करण्यात आलेला नाही.

श्रीमंत भाऊसाहेब रंगारी गणपती ट्रस्टच्या विसर्जन सोहळ्याची रूपरेषा जाहीर

नवीन नियमांनुसार कंपन्यांना प्रमाणपत्र घेण्यासोबतच कठोर गुणवत्ता चाचण्यांमधून जावे लागणार आहे. त्यामुळे भविष्यात स्क्रीन प्रोटेक्टरच्या किमतींमध्ये काही बदल होण्याची शक्यता आहे. तज्ज्ञांच्या मते, हा बदल तुलनेने किरकोळ असू शकतो. मात्र, प्रत्यक्ष परिस्थिती नियम लागू झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल. सध्या बाजारात ब्रँडेड टेम्पर्ड ग्लास साधारण 500 ते 1,000 रुपयांपर्यंत उपलब्ध आहेत. BIS प्रमाणित टेम्पर्ड ग्लास एवढे महाग असतीलच असे नाही; मात्र ते 50 ते 100 रुपयांच्या किमतीत मिळण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

फोनवर नेमका काय परिणाम होईल?

नवीन नियमांमुळे टेम्पर्ड ग्लासच्या किमती काही प्रमाणात वाढल्या तरी फोनच्या स्क्रीनला मिळणारे संरक्षण अधिक चांगले होण्याची शक्यता आहे. याशिवाय फोन वापरण्याचा अनुभवही सुधारू शकतो. सध्या बाजारात उपलब्ध असलेले काही स्वस्त आणि निकृष्ट दर्जाचे टेम्पर्ड ग्लास फोनला किती संरक्षण देऊ शकतात, याची पुरेशी चाचणी न करताच विकले जात असल्याचे सांगितले जाते. काही चाचण्यांमध्ये टेम्पर्ड ग्लासच्या नावाखाली साधी काच विकली जात असल्याचेही आढळून आले आहे. अशा प्रकारचे स्क्रीन गार्ड फोनवर लावल्यानंतर स्क्रीनला अपेक्षित संरक्षण मिळत नाही.

दुसरीकडे, BIS प्रमाणित टेम्पर्ड ग्लासची गुणवत्ता आणि मजबुती तपासल्यानंतरच त्यांना मान्यता मिळेल. त्यामुळे फोन पडल्यास स्क्रीनचे नुकसान कमी करण्याच्या दृष्टीने ते अधिक प्रभावी ठरू शकतात. याशिवाय प्रायव्हसी टेम्पर्ड ग्लाससह इतर प्रकारच्या स्क्रीन प्रोटेक्टरसाठीही निश्चित मानके लागू केली जाणार आहेत. त्यामुळे डिस्प्लेची स्पष्टता, स्क्रीनवरील प्रकाशाचे प्रमाण आणि टचस्क्रीन वापरण्याचा अनुभव यामध्येही सुधारणा होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित बातम्या