Left Party Politics : भारत ‘कम्युनिस्ट-मुक्त’ ; तब्बल 49 वर्षांनंतर कोणत्याही राज्यात सत्ता नाही

Left Party Politics : पश्चिम बंगालसह देशात 4 मे रोजी पाच राज्यात झालेल्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाले असून पाच पैकी तीन राज्यात

Left Party Politics : पश्चिम बंगालसह देशात 4 मे रोजी पाच राज्यात झालेल्या विधानसभा निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाले असून पाच पैकी तीन राज्यात भाजपची आता सरकार असणार आहे. तर तमिळनाडूमध्ये विजय थलापती यांच्या टीव्हीके पक्षाची सत्ता असणार आहे. तर केरळमध्ये तब्बल 10 वर्षांनंतर काँग्रेसने बाजी मारली आहे. केरळमध्ये डाव्या लोकशाही आघाडी म्हणेजच एलडीएफची सरकार होती मात्र या निवडणुकीत पक्षाचा मोठा पराभव झाला आहे. या पराभवामुळे आता देशातील कोणत्याही राज्यात डाव्या पक्षांची सरकार राहिलेली नाही.

1957  मध्ये केरळमध्ये पहिल्यांदा डाव्या पक्षाची सत्ता आली होती. याच वर्षी ई.एम.एस. नंबुद्रीपाद यांच्या नेतृत्वाखाली केरळमध्ये पहिल्यांदाच डाव्या सरकारची स्थापना झाली होती.

केरळमध्ये LDF आणि UDF यांच्यात सत्तेची अदलाबदल

अनेक दशकांपासून, केरळने डाव्या राजकारणाचे एक प्रमुख केंद्र म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली होती जिथे सत्ता प्रामुख्याने दोन आघाड्यांमध्ये विभागली जात असे LDF आणि UDF. राज्यात सत्तेबाहेर असतानाच्या काळातही, डाव्या पक्षांनी आपले कार्यकर्त्यांचे भक्कम जाळे आणि निवडणुकीतील सातत्यपूर्ण उपस्थिती कायम राखली होती. राष्ट्रीय पातळीवर, डाव्या पक्षांचे स्थान एकेकाळी खूपच अधिक प्रभावशाली होते. स्वातंत्र्योत्तर काळात, ‘भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष’ (CPI) संसदेतील सर्वात मोठा विरोधी पक्ष म्हणून उदयास आला होता हे त्यांच्या सुरुवातीच्या काळातील संघटनात्मक ताकदीचे आणि कामगार व शेतकरी वर्गातील त्यांच्या लोकप्रियतेचे एक उत्तम निदर्शक होते.

बंगालमध्ये 34 वर्षे सत्तेवर

पश्चिम बंगालमध्ये, मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष (CPM) 1977 पासून सलग 34  वर्षे सत्तेवर राहिला तर आज मात्र त्यांना विधानसभेची एकही जागा जिंकण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे. 1977 नंतर पहिल्यांदाच, देशात असे कोणतेही राज्य उरलेले नाही जिथे डाव्या पक्षांचे शासन असेल. 2016 पासून LDF च्या अधिपत्याखाली असलेले केरळ हेच एकमेव राज्य उरले होते, जिथे डाव्या पक्षांच्या हाती सत्ता होती. यापूर्वी, 2011 मध्ये पश्चिम बंगालमध्ये आणि 2018 मध्ये त्रिपुरामध्ये त्यांनी आपली सत्ता गमावली होती.

2004 मध्ये देशाच्या राजकारणार निर्णायक भूमिका

1990 च्या दशकात आणि 2000 च्या दशकातही, डावे पक्ष लोकसभेतील एक महत्त्वपूर्ण गट म्हणून कायम राहिले आणि अनेकदा त्यांनी आघाडीच्या राजकारणात अत्यंत निर्णायक भूमिका बजावली. 1990 च्या दशकात, लोकसभेमध्ये डाव्या पक्षांची एकत्रित सदस्यसंख्या साधारणपणे 40 ते 50 च्या दरम्यान असायची यामुळे त्यांना राष्ट्रीय राजकारणाच्या पटलावर एक महत्त्वपूर्ण स्थान प्राप्त झाले होते. 2004 मध्ये त्यांचा प्रभाव शिखरावर पोहोचला, जेव्हा त्यांनी 61 जागा जिंकल्या आणि काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील ‘यूपीए’ (UPA) सरकारला बाहेरून पाठिंबा दिला.

Thalapathy Vijay चा अखेरचा चित्रपट जन नायकन ‘या’ दिवशी होणार रिलीज

या काळात त्यांनी धोरणात्मक निर्णयांवर विशेषतः कल्याणकारी योजना आणि आर्थिक मुद्द्यांबाबत लक्षणीय प्रभाव पाडला. तर दुसरीकडे लोकसभा 2024  च्या निवडणुकीत CPI(M) चे पाच खासदार निवडून आले आहेत तर CPI (ML) Liberation या पक्षाचे दोन खासदार जिंकले आहेत.

संबंधित बातम्या