जंतर-मंतर आंदोलनप्रकरणी दिल्ली पोलिसांची समाजमाध्यमांवर करडी नजर; १८० हून अधिक खात्यांची चौकशी
समाजमाध्यम व्यवस्थापन आणि डिजिटल प्रसार करणाऱ्या खासगी संस्थांच्या भूमिकेचाही तपास केला जात आहे.
दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे कॉकरोच जनता पार्टी (CJP)च्या आंदोलनानंतर आणि त्यानंतर झालेल्या संसद मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांनी तपासाची व्याप्ती वाढवली असून आता समाजमाध्यमे आणि विविध डिजिटल माध्यमांवरील हालचालींचीही सखोल छाननी सुरू केली आहे. आंदोलनाशी संबंधित चित्रफिती, लेखन, प्रतिक्रिया, थेट प्रक्षेपण आणि इतर डिजिटल स्वरूपातील मजकुराची तपासणी करण्यात येत आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, तपासाचा केंद्रबिंदू केवळ आंदोलनात सहभागी झालेल्या व्यक्तींपुरता मर्यादित नसून आंदोलनाच्या वेळी अथवा त्यानंतर सातत्याने चित्रफिती आणि माहिती प्रसारित करणारे यूट्यूब वाहिन्यांचे संचालक, समाजमाध्यमांवरील प्रभावी व्यक्ती तसेच डिजिटल आशय तयार करणाऱ्यांच्या भूमिकेचाही शोध घेतला जात आहे.
मोदींना उच्चशिक्षित नेता हवा म्हणून CM फडणवीस केंद्रात जाणार; राऊतांचा मोठा दावा
तपास यंत्रणा संबंधित चित्रफितींचे मूळ चित्रीकरण, त्यामधील दावे आणि प्रसारित होण्यापूर्वी त्यामध्ये कोणतेही संपादन, कापछाट किंवा संदर्भ बदलून सादरीकरण करण्यात आले होते का, याची पडताळणी करत आहे. काही दृश्यांचा वापर करून दिशाभूल करणारे वातावरण निर्माण करण्याचा किंवा कायदा व सुव्यवस्थेवर विपरीत परिणाम होईल, अशी परिस्थिती निर्माण करण्याचा प्रयत्न झाला होता का, याचाही तपास सुरू आहे.
सीजेपीच्या सुरुवातीच्या आंदोलनांमध्ये मोठ्या संख्येने यूट्यूब वाहिन्यांचे प्रतिनिधी आणि समाजमाध्यमांवरील प्रभावी व्यक्ती उपस्थित असल्याचे समोर आले होते. त्यापैकी अनेक जण स्वतःच्या आशय निर्मितीसाठी आंदोलनस्थळी पोहोचल्याची माहितीही सूत्रांनी दिली आहे.
दरम्यान, आंदोलनाशी संबंधित समाजमाध्यमांवरील हालचालींचा आढावा घेतल्यानंतर दिल्ली पोलिसांनी १८० हून अधिक अतिरिक्त समाजमाध्यम खात्यांचा तपास सुरू केला आहे. या खात्यांद्वारे कथितरीत्या दिशाभूल करणारी माहिती किंवा आक्षेपार्ह स्वरूपाचा मजकूर प्रसारित करण्यात आल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.
फेसबुक, इन्स्टाग्राम, एक्स आणि यूट्यूब या समाजमाध्यम मंचांना आंदोलनाशी संबंधित कथित बनावट, दिशाभूल करणारे आणि आक्षेपार्ह लेखन तसेच चित्रफिती हटविण्याबाबत दिल्ली पोलिसांनी नोटिसा बजावल्या आहेत. आंदोलनाच्या काळात आणि त्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर चुकीची माहिती, छेडछाड केलेल्या चित्रफिती आणि दिशाभूल करणारा मजकूर प्रसारित झाल्याचा पोलिसांचा दावा आहे.
याशिवाय, समाजमाध्यमांवर कार्यरत काही वृत्तमंच, डिजिटल माध्यमे तसेच समाजमाध्यम व्यवस्थापन आणि डिजिटल प्रसार करणाऱ्या खासगी संस्थांच्या भूमिकेचाही तपास केला जात आहे. काही समाजमाध्यम खाती संघटित पद्धतीने चालवली जात होती का, तसेच विशिष्ट व्यक्ती, संस्था किंवा मोहिमेसाठी आशय तयार करून तो विविध माध्यमांवर मोठ्या प्रमाणात प्रसारित करण्यात कोणाची भूमिका होती का, याचाही तपास सुरू असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.